विष्णूक नव्यो सुवाती पळोवपाक आवडटा. पूण ताका लांब प्रवास मात्तय आवडना. आमचे कडेन वेगान वचपी भौशीक प्रवासाची माध्यमां कित्याक आसपाक शकनात, तो चिंतता. म्हणटकच तो जेन्ना हायपरलूपा विशीं वाचता तेन्ना तो अजाप भरीत जाता... होस्सय! हें फुडाराचें भौशीक प्रवासाचें माध्यम कसलें?

भुरगे पणांत विश्वाक शाळेंत वचूंक खूब वाट चलून वचची पडटाली. कॉलेज विद्यार्थी आसतना ताणें दोन भुरग्यांक शिकवण्यो दिवन आपलो खर्च भागयलो आनी इंजिनियर म्हणून ताणें धरणां, पूल आनी संस्था बांदल्यो आनी आधुनीक भारताचो पायो घालो. सर विश्वेश्वरय्यान कशें आपले भोंवतणचें जग निरखिलें, तो तातूंतल्यान कितें शिकलो, कशे धाडसी निर्णय घेतले आनी कश्ट करपाक कसो केन्नाच लजलोना तें जाणां जावंचे खातीर हें पुस्तक वाचात.

एक नंबर आसूं वा दोन नंबर आसूं, दोनूय म्हत्वाचें काम. पूण आदल्या तेंपार शौचायलां कशीं आशिल्लीं काय? वेगवेगळ्या देशांनी वेगवेगळीं शौचालयां आसात काय? वेगवेगळ्या काळांतलीं आनी देशांतलीं शौचालयां हे काणयेंत पळोवया!

बोमाडे रंगीत आनी हलके-फुलके आसतात. तातूंतल्या वाऱ्याक वजन आसता काय हो प्रस्न तुमकां केन्ना तरी पडला आसतलो. लक्ष्मीकय पडिल्लो. म्हणटकीच ताणे आनी ताच्या वर्गांतल्या इश्ट-इश्टिणीनी ताची जाप सोदून काडली. चलात, आमीय पुस्तक चाळून पळोवया, तांणी कितें सोदलें तें.

ल्हान चली मुमताज आपल्या गांवांतल्यान लखनव शारांत चिकनकरीचें नवी शिंवण शिकपाक आयला जी तें आपल्या गांवांत हेरां बायलां वांगडा पयली सावन करीत आयला. मुन्नु, ह्या ताच्या इश्टाच्या आदारान ताणे कल्पने केल्ले ताचे परस चड तें शिकूंक पावता. जॉली रोहतगान बरयिल्ली ही काणी ताचेर राम सोनी हाणें सांजी ही कागद कातरून केल्ली चित्रकला वापरून चित्रां काडल्यात.

मुत्तज्जी खूब खूब जाणटी हें पुट्टा आनी पुट्टीक खबर आसा. पूण तिची सारकी पिराय कितली ह्या प्रस्नाची जाप मुत्तज्जीच्यो यादी आनी भारताच्या इतिहासावरवी सोदपाच्या जुंवळ्या भावांच्या उर्बेभरीत गणिती प्रवासांत वांटेकार जायात. भुर्रर्ररा!

नुरेनबायक सायकल शिकपाची आसा. इतलेच न्हय तर ताचो इश्ट वसीमा कडेन ताका सर्त लावन जिखपाचें आसा. पूण शारांत वातावरण तणावग्रस्त जाला. आतां तें सायकल कशें शिकतलें?

सुमार हजारांनी वर्सां आदीं, एक भारतीय विद्वान हेमचंद्रान एक करामतीचो आंकड्यांचो क्रमाचो सोद लायलो. एके शतका उपरांत, त्याच क्रमाचेर ईटालीयन गणीती फिबोनाचीचें लक्ष गेलें जाणे ताचे वीशीं बरयलें. त्या क्रमाक फिबोनाची क्रम म्हणुंक लागले, एके तरेचो सरळ क्रम तो - करामतीचें म्हळ्यार हो आंकड्यांचो क्रम सैमांत साबार वेळा परत परत दिसूंक लागलो-फ़ुलांनी, शिंपयांनी, तांतयांनी, बियांनी, नखेत्रांनी... ह्या पुस्तकांत आनीक जाणात!

फाटली कितलीशींच वर्सा ऑलिवीया फ्रेजर चित्रां काडीत भारतांतली भोंवडी करती आसा. हें पुस्तक तांचे पुराय भोंवडे वेळार भारताच्या लोकांचे तांणी केल्ले निरिक्षणांतल्यान आयलां.

भय्याक ह्या दिसांनी खेळचे कशे दिसना. डुकडुक ह्या नव्या हावक्याक लागून हे जाला काय? ho हावको सदांच ताचे माथ्यार आसता. घरांतली कोणूच भय्याक गंभीरतायेन घेनात. पूण हें प्रकरण दिसता ताचे परस मोटें आसा हे चिरू जाणा. निर्शेवणीच्या परिणामा विशींची काणी.

सदांच जिवाभावाच्या इश्टांनी एकसारखेंच आसूंक जाय? देवी आनी बॉण्डा एकमेकांचे घट्ट इश्ट, पूण देवी हें एक ल्हान चली जाल्यार बॉण्डा... तो व्हडले व्हडले खोके उबारपाक शकता, तो ताचे हात-पांय लांब आनी मोटवे करूंक शकता, ताका एकदां किदेंय सांगलें काय तो ते केन्नाच विसरना, ताका 'चालू' आनी 'बंद' करपाक जाता. लक्षांत येता तुमच्या, तो कोण आसतलो तो?

अलेकझांडर ग्रॅहम बेलान जेन्ना टेलिफोनाचो सोद लायलो तेन्ना तागेल्या पुराय गावांत फकत दोन फोन आशिल्ले. आतां पळोवपाक गेल्यार जण एकल्या कडेन सेलफोन आसात. बेल सावन सेल मेरेन टेलिफोन कसो प्रगत जायत गेलो तें ह्या पुस्तकांत वाचात.

एचाली ह्या दोंगरी वाठारांत व्हुशू! व्हुशू! हो आवाज टिनेच्या कानार सादता. हो आवाज ताका दोगरांच्या उल्याचो. तें व्हड जातकच, त्या दोंगरा मेरेन पावपाचें सपन पळयता. पूण तें संवसाराच्या सगल्यांत उंच पर्वताचेर पावपाक शकता काय? अरुणाचल प्रदेशांतल्या एका पर्वत चडप्याच्या जिविताचेर आदारीत हें पुस्तक सपनांनी आशिल्ली शक्त आनी स्वताचेर आशिल्ल्या विश्वासाचें दर्शन आमकां करून दिता.

मणीकंठनाकचें तावज तो खोशी आसा काय दुख्खी आसा, दुयेंत आसा काय खुशाल आसा तें सांगपाक शकता. तो ताका केन्ना खावप आनी केन्ना न्हिदप तें सांगता, ताका अभ्यासांत मजत करता आनी जेन्ना ताका बरें दिसना तेन्ना ताचे आवयक सांगता. हो जादू काय विज्ञान? मणीकंठन आनी ताची आवय तांच्या गांवातल्यान स्मार्ट-शारांत वतात तेन्ना किदें जाता तें पळयात.

कालीक फकत नाचपाक जाय. पूण हें तो कशे तरेन करतलो? ताच्या गांवांत चले नाचनात, खास करून भरतनाट्यम तर न्हीच. ही काणी सपनांची आनी हावेसांची आनी तातूंत विश्वास धरतल्या व्यक्तीची.

राजीचो खूब वायट दीस गेला. पयली, एका कावळ्यान ताचें भजें खालें. आतां तो कावळो ताचो इश्ट सलीमाक त्रास करता. आनीक कितें वायट घडूं येता? हय, आनीक खूब कितें घडटा.

शाळेच्या वर्गांत नवें चली आयलां आनीक आमच्या शिक्षीकेन म्हाका ताची इश्टिण जावन ताका सरभोंवतण दाखय म्हूण सांगलां. पूण तशें करप काय ना हें हांवें थारावंक ना. तें आमचे सारकें न्हय! इश्टागतीची एक अद्भूत काणी जी आमकां पत्रांतल्यान कळून येता.

वर्षा आनी ताचो अप्पा राना लागसार रावतात. गिमाळ्याचे दीस आशिल्ले. वर्षाक गर्मी सोंसना. एक दीस, ताका रानांतल्यान विचित्र आवाज आयकूंक येता आनी तें थंय वचून कसलो आवाज तें पळोवपाचें थारायता. आवाज फकत ताकाच आयकूंक येता. हो कसलो आवाज तें चिंतता. वर्षाक कितें सांपडटलें? ताचो अप्पा ताचेर विश्वास दवरतलो?

तुमकां अदृश्य करपी रोप मेळ्ळो जाल्यार? पयलीं म्हळ्यार, लिपचेल्यांनी खेळपाक खूप मजा येतली. पूण असो अदृश्य करपी रोप तयार करता तरी कोण? काय तो फक्त विज्ञान काणयां मदींच आसता? तेंच सोदपाक अर्णव आनी तनिशा वाचपघरांत वतात. चलात, आमीय आवाज करिनास्तना, तांचे फाटल्यान या. तांका आमी दिसनात. तांचे संवसारांत आमी अदृश्य आशिल्ल्या भशेनच.