उफेंवपी बोटी आनी बुडपी कुलेरां

Author: Jamyang Gyaltsen

Illustrator: Ngawang Dorjee

Translator: Sneha Sabnis

तेन्झीन आनी ताशी हे दोन युवा तिबेटी सन्याशी आशिल्ले. ते एका सोबीत अशा पाचवेंचार दोंगुल्लेचेर आशिल्ल्या आश्रमांत रावताले. पावसा दिसांनी तर हो वाठार खूबच सुंदर दिसतालो.

एक दीस ताशी जनेलांतल्यान भायर पळयतालो, अचकीत घोग्यांनी पावस पडपाक लागलो. रस्त्यांचेर पावसा उदकाचे ल्हान ल्हान व्हाळ तयार जाल्ले. हें उदक पळोवन, तातूंत कागदाच्यो बोटी सोडपाचो विचार ताशीच्या मनांत आयलो.

ताशी आनी तेन्झीन दोगूय कागदाच्यो बोटी तयार करपाक लागले. पावस थांबतकच ते दोगूय बोटी घेवन भायर धांवले. तांणी तयार केल्ल्यो ल्हान आनी व्हड आकाराच्यो बोटी उदकांत सोडल्यो. पावसाच्या व्हाळांत बोटी बऱ्यो उफेवपाक लागल्यो. दोगूय खूब खोशी जाले.

खेळत खेळत ते दोगून घरा परत वताले तेन्नाच तांकां जॅन लोबसांग दिसलो. जॅन्ला तांच्या आश्रमांत रावतालो आनी भुरग्यांक जायत्यो मजेशीर काणयो सांगतालो.

“जॅन्ला...” तेन्झीनान उलो मारलो. “बोटी कित्याक उफेंतात हाची तूं आमकां एक काणी सांगतलो?”

जॅन लोबसांग विचार करपाक लागलो.तांणी म्हणलें, “बोट वा जहाज उदकांत कशें उफेंता तें म्हाका खबर ना. पूण तें जाणून घेवपाक म्हाका आवडटलें.”

जॅन्लाः तिबेटी भाशेंत शिक्षकांक आदरान उलो मारपाक वापरिल्लो शब्द.

बोटी कश्यो उफेंतात हें विज्ञान शिकोवपी सोनम दिदीक विचारपाचें जॅन्ला आनी दोगांय भुरग्यांनी थारायलें. तेन्झीन आनी ताशीन सवकास जॅन लोबसांग हांकां खुर्चे वयल्यान उठयलें. ताका चलपाक आदार म्हूण हात दिलो.

ते सोनम दिदीच्या कुडींत पावले तेन्ना ती एक पुस्तक वाचताली.

“ताशी देलेक,” जॅन्ला, ताशी आनी तेन्झीनान सोमन दिदीक म्हणलें.

“ताशी देलेक,” सोनम दिदीन जाप दिली.

“आमकां सगळ्यांक एक प्रस्न पडला,” जॅन्लान म्हणलें.

ताशी देलेक: म्हणल्यार तिबेटी भाशेंत शुभेच्छा दिवपाचो एक प्रकार. ताशी म्हणल्यार बरें भाग्य आनी देलेक म्हणल्यार बरी भलायकी.

“हय, दिदी बोटी उदकांत कित्याक उफेंतात हे तूं आमकां सांगपाक शकता?” तेन्झीनान विचारलें.

“हय, हांव जाणां” सोनम दिदीन म्हणलें. “पूण तें आमी सगळीं मेळून समजून घेवया.”

आनी सोनम दिदीन तांकां एका फाटोफाट एक-एक वस्तू हाडपाक सांगलें.

“तेन्झीन, रांदचेकुडींतल्यान प्लास्टीकचें टब हाड.”

“ताशी, उदकान भरिल्ली एक ल्हान बालदी हाड पळोवया.”

“जॅन्ला, हो आपोल धरात. खावं नाकात आं.”

सोनम दिदीन ताशीक तो टब उदकान पुरायपणान भरपाक लायलो.

“आतां, जॅन्ला...” तिणे म्हणलें, “हो आपोल टबांत घालशात? तो उदकांत पुरायपणान बूड मेरेन घाल.”

जॅन्लान सवकास आपोल टबांत घालो आनी बोटान ताका सकयल दामलो. आपोल दामना फुडें थोडें उदक भायर पडलें.

ताशी आनी तेन्झीन काचाबूल जाले, “उदक भायर पडटा!”

जॅन्लान आपोल सकयल दामप सोडलो आनी तो वयर उफेवपाक लागलो.

सोनम दिदी हांसपाक लागली. “हे कितें जालें?” तिणें विचारलें.

“जॅन्लान आपोल उदकांत दामलो,” तेन्झीनान म्हणलें.

“उदक भायर पडलें,” ताशीन सांगलें.

“पूण आपोल उफेंता,” जॅन्लान म्हणलें.

“तुमी सगळ्यांनी सारकें सांगलें!” सोनम दिदीन म्हणलें. “ताशी, कितलें उदक भायर पडलें तें तूं सांगपाक शकता? अर्द कप आशिल्लें? काय एक कप?”

मेजार दवरिल्लें आनी जमनीर पडिल्लें उदक ताशीन पळयलें.

“एक कप अशें दिसता,” ताणें सांगलें.

“सारकें,” सोनम दिदीन म्हणलें. जॅन्ला आनी ताशीनय हय म्हूण तकली हालयली.

“ताशी, आतां तें आपोल भायर काड पळोवया. टबांत परत उदक भर. तेन्झीन,

आतां उदकांत एक कुलेर घालशीत?”

तेन्झीनान कुलेर घालें. कुलेर टबा पोंदा गेलें.

“कुलेर खूब जड आसा,” जॅन्लान सांगलें.

“दर्यांत आशिल्ल्या जहाजा इतलें जड ना,” तेन्झीनान म्हणलें.

“हे फावट खूब उणें उदक भायर पडलें, पावूण कप लेगीत न्हय,” ताशीन तोंड बागोवन म्हणलें.

“तुमी सगळ्यांनी बरोबर जाप दिली” सोनम दिदीन म्हणलें.

उपरांत तिणें विचारलें, “जॅन्लान आपोल उदकांत सोडल्या उपरांत तो वयर उफेंवच्या पयलीं थोडें उदक पयस केलें, हें तुमी पळयलें?”

“पयस केल्लेंच उदक सकयल सांडिल्लें?” तेन्झीनान विचारलें.

“हय. आपोल उफेंवपाक शकलें कारण आपल्या वजना परस चड उदक आपोलान पयस केलें. म्हणल्यार पयस केल्ल्या उदका परस आपोल हलकें आसा.”

“तशें जाल्यार कुलेराचें कशें कितें?” जॅन्लान विचारलें.

“कुलेरानय थोडें उदक पयस केलें. पूण खूब उण्या प्रमाणांत. ताच्या स्वताच्या वजना परस तर उणेंच. ताका लागून तें बुडलें.”

“दर्यांतल्या व्हडल्या जहाजांचे कशें कितें? तातूंत तर कितलेशेच लोक वतात,” तेन्झीनान विचारलें.

“...आनी तातूंत बुडपी जायतीं कुलेरां आसतात, तांचें कशें कितें?” ताशीन प्रस्न केलो.

“ताशी, कुलेरां जहाज बुडोवपाक शकनात. जायतें उदक पयस करपाक शकता

इतलें जहाज व्हड आसता. आपोला बशेन, जहाज पयस करता तें उदक ताचे परस आनी तातूंत आशिल्ल्या गजाली परस जड आसता. दर्यांत खूब उदक आशिल्ल्यान

तें दिसना.” तिचें आयकून सगळे जाण ओग्गी जाले.

“म्हाका मात्शें मात्शें समजलां अशें दिसता,” तेन्झीनान ल्हवूच म्हणलें.

“आतां आमी आनीक बोटी उदकांत सोडया?” ताशीन विचारलें.

“म्हजो च्या पिवपाचो वेळ जालो,” जॅन्लान म्हणलें.

सोनम दिदी हांसली. “तुमी च्या घेयात आनी भुरग्यांनो तुमी मज्जा करात!” तिणे म्हणलें, आनी बोटी करपाक तांकां रंगबिरंगी कागदां दिलीं.

तेन्झीन आनी ताशीन रंगबिरंगी बोटी तयार केल्यो आनी त्यो उदकांत सोडल्यो.

“उदक भायर पडिल्लें म्हाका दिसना मरे,” ताशीन म्हणलें.

“अरे, उदक सदांच भायर पडना. तें फकत पयस वता,” तेन्झीनान ताका सांगलें.

“म्हाका दिसता बोटी व्हाळांत स्वता खातीर मात्सो जागो तयार करतात,” जॅन्लान म्हणलें.

निळी,हळदुवी,तांबडी,पाचवी तशेंच धव्यो बोटी व्हाळांत उफेंतना ते पळोवपाक लागलें.प्रार्थना बावटे उदकांत व्हांवतात, अश्यो त्यो बोटी दिसपाक लागल्यो.

गुरुत्वाकर्शण म्हणल्यार कितें?

ताशीन झाडा वयल्यान फुटबॉल सकयल उडयल्यार कितें जातले? तो सकयल जमनीर पडटलो काय आकाशांत वयर वतलो? हय, गुरुत्वाकर्शणाक लागून तो सकयल पडटलो. ह्या शक्तीक लागून सगळे पृथ्वी वटेन ओडून येतात, हें तुमकां खबर आसा?

तरणगूण म्हणल्यार कितें?

तेन्झीनान उदकान भरिल्ल्या बालदेंत फुटबॉल उडयल्यार कितें जातले? गुरुत्वाकर्शण फुटबॉलाक बालदीच्या तळांत ओडून घेतलें काय कितें? हय, पूण उदकांत, गुरुत्वाकर्शणाच्या विरुद्ध, वयल्या वटेन काम करपी एक शक्त आसता. ताका तरणगूण म्हणटात. गुरुत्वाकर्शण फुटबॉलाक सकयल ओडटा तशे तरणगूण ताका वयर उफेंवपाक मजत करता. फुटबॉलाच्या बाबतींत, तरणगूण गुरुत्वाकर्शणा परस चड शक्तिशाली आसता. ताका लागून फुटबॉल उफेता. जर ताशीन उदकांत वीट घाली जाल्यार कितें जातलें तें सांगात पळोवया? आनीक कित्याक?

विस्थापन म्हणल्यार कितें?

जेन्ना तुमी उदकांत एक वस्त उडयतात तेन्ना ती कांय उदक कुशीक काडून स्वता खातीर सुवात करपाचो यत्न करता. म्हणल्यार, वस्त उदकांत स्वता खातीर सुवात करपाक उदक विस्थापीत करता. बास्केटबॉल सारकिल्यो मोट्यो वस्तू किक्रेट सारक्या ल्हान वस्तू परस चड उदक विस्थापीत करतात. खूब वर्सां आदीं, जेन्ना एका वस्तून कुशीक काडिल्ल्या उदकाचें वजन त्या वस्तूच्या वजना परस चड आसता, तेन्ना ती वस्तू उफेंता असो सोद आर्किमिडीज नांवाच्या एका ग्रीक विज्ञानिकान लायलो. ताका लागूनच तर आपोल उदकांत उफेता.

घनताय म्हणल्यार कितें ?

आमच्या आशी-कुशीच्यो सगळ्यो वस्तू ल्हान ल्हान कणांनी तयार जाल्ल्यो आसतात. त्यो दोळ्यांनी तश्यो दिसनात. हे ल्हान ल्हान कण वस्तूं भितर कितल्या घट्टपणान बशिल्ले आसता ताचेर त्या वस्तुची घनताय थारता. ताशी कडेन आशिल्ल्या ल्हान गड्ड्याचें वजन सोनम दिदी कडेन आशिल्ल्या आपोला इतलें आसूं येता. पूण आपोल आकारान मोटो कित्याक? कित्याक तर आपोला भितरल्या कणा मदीं चड अंतर आसा. गड्ड्यांत, कण एकामेकांक घट्ट चिकटून आसता. हाचोच अर्थ आपोलाची घनताय गड्ड्या परस उणी आसा. चडशे फावट चड घनताय आशिल्ल्यो वस्तू उदकांत बुडटात.

एक खेळ आसा जो तुमी तुमच्या इश्टा बरोबर खेळपाक शकतात. खंयच्योय चार ते पांच वस्तू घेयात. खंयची वस्त उदकांत उफेंतली आनी खंयची बुडटली हाचो अदमास करात. मागीर सगळ्यो वस्तू एक-एक करून उदक भरिल्ल्या बालदी वा टबांत सोडात आनी मजा पळयात.

This book was made possible by Pratham Books' StoryWeaver platform. Content under Creative Commons licenses can be downloaded, translated and can even be used to create new stories provided you give appropriate credit, and indicate if changes were made. To know more about this, and the full terms of use and attribution, please visit the following link .

Story Attribution:

This story:उफेंवपी बोटी आनी बुडपी कुलेरांis translated bySneha Sabnis. The © for this translation lies with Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Based on Original story:'Sailing Ships and Sinking Spoons', byJamyang Gyaltsen. © Pratham Books , 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.

Other Credits:

'Uphenvapi Boti aani Budapi Kuleram' has been published on StoryWeaver by Pratham Books. The development of this book has been supported by CISCO. Guest Editor: Aravinda Anantharaman. This translation is facilitated by Konkani Bhasha Mandal, Goa. www.prathambooks.org

Images Attributions:

Cover page:Two boys sailing paper boats, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 2:Buildings and hills, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 3:Two boys sailing paper boats in a rivulet, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 4:Two boys talking to an old man, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 5:A woman talking to three people, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 6:Two boys holding a bucket and a basin, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 7:An apple being pushed into water, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 8:An apple floating in water and people around it, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 9:A boy pouring water into a basin, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 11:Two boys talking, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Disclaimer:https://www.storyweaver.org.in/terms_and_conditions

Some rights reserved. This book is CC-BY-4.0 licensed. You can copy, modify, distribute and perform the work, even for commercial purposes, all without asking permission. For full terms of use and attribution, http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

The development of this book has been supported by CISCO.

This book was made possible by Pratham Books' StoryWeaver platform. Content under Creative Commons licenses can be downloaded, translated and can even be used to create new stories provided you give appropriate credit, and indicate if changes were made. To know more about this, and the full terms of use and attribution, please visit the following link .

Images Attributions:

Page 12:Two weighing scales, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 13:A ship and a boy thinking, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 14:A woman, and a man with his hand on a boy's head, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 16:Two boys sailing paper boats, an old man looking on, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 17:A boy on a tree, another standing under it, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 18:A boy looking at a football floating, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 19:An old man in a bathtub, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 20:Apples, marbles and a weighing scale, byNgawang Dorjee© Pratham Books, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Disclaimer:https://www.storyweaver.org.in/terms_and_conditions

Some rights reserved. This book is CC-BY-4.0 licensed. You can copy, modify, distribute and perform the work, even for commercial purposes, all without asking permission. For full terms of use and attribution, http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

The development of this book has been supported by CISCO.

उफेंवपी बोटी आनी बुडपी कुलेरां (Konkani)

ल्हान कुलेरां उदकांत बुडटात पूण येदें व्हडलें जहाज मात उदकांत उफेंता, हें कशें कितें? तेन्झीन आनी ताशी हे दोन ल्हान तिबेटी सन्याशी आनी तांच्या आश्रमांतले तांचे आवडटे काणयो सांगपी जॅन्ला हांकां सगळ्यांक हो प्रस्न पडला. ताचे फाटलें कारण सोदून काडपाक ते सगळे विज्ञान शिक्षक सोनम दिदी कडेन वतात. कागदाची बोट, आपोल, कुलेर आनी उदकान भरिल्लो टब घेवन एका प्रयोगा वरवीं उदकांत वस्तू कित्याक उफेंतात हें दिदी तांकां दाखयता.

This is a Level 3 book for children who are ready to read on their own.

Pratham Books goes digital to weave a whole new chapter in the realm of multilingual children's stories. Knitting together children, authors, illustrators and publishers. Folding in teachers, and translators. To create a rich fabric of openly licensed multilingual stories for the children of India and the world. Our unique online platform, StoryWeaver, is a playground where children, parents, teachers and librarians can get creative. Come, start weaving today, and help us get a book in every child's hand!