हती सुकणें

Author: Arefa Tehsin

Illustrators: Sonal Goyal, Sumit Sakhuja

Translator: Nayana Adarkar

त्या व्हडल्या एकपाख आशिल्ल्या हती सुकण्यान घोड्याक गिळूंक ना हें मुनियाक खबर आसलें. हय, तेंघोडो गिळपा इतलें व्हडलें आसलें, पूण हाचो अर्थ ताणें तो गिळ्ळो अशें जायना! अधानिया गांवांत एकूचघोड्यागाडी आसली जी वायू आनी ध्रूत हे दोन घोडे ओडटाले. आनी हें सुकणें रावतालेंत्या रानांतल्या तळ्यां कडेन वायू नाच जाल्लो.

कितल्याच पिळग्यांसावन गांवच्या लोकांक ह्या हती सुकण्यां विशीं खबर आसली.

शेंकड्यांनी वर्सांपयलीं नश्ट जाली अशें लोक मानताले, ते जातींतलें तें निमणें सुकणें. ते जातींतलोएक जितो-जिवो नमुनो, जाचें एक पाख सोडून हेर सगळीं पाखां झडल्यांत, आजूनयअधानियाच्या रानांत भोंवता हे संवसाराक खबर नासलें.

गांवांतले लोक आनीसुकणें एकामेका पसून दोन हात पयसूच रावतालीं. पूण मुनिया मात न्हय. मुनिया कुटतकुटत चलतालें खरें, पूण तें निर्भयी आशिल्लें. खुबदां तें हती सुकण्याक पळोवपाक ल्हवूच रानांत वतालें.

हती सुकणें दिसाचें तळ्या कडेन वत घेवपाक वातळ्यांतल्या उदकांत खेळपा खातीर येतालें. केन्ना केन्ना तें अर्दें आंग उदकांतबुडोवन बसतालें. हेर वेळार ताचो खंयच पत्तो नासतालो.

घडये तें दाट रानांत खंयच्या तरी एका कोनशाकसुसेग घेता आसतलें. तें झाडा इतलें उंचआसलें. ताची मान घटमूट आनी लांब आसली, दावखुलां आशिल्ले व्हडले पांय आनी जड भालोकशी तकली आसली. ताचीं लांब धारेचीं नाखटां भिरांकूळ दिसतालीं.

पूण तें एक लजेस्त शाकाहारी सुकणें हेंमुनियाच्या रोखडेंच लक्षांत आयलें. तळ्या देगेर आशिल्ल्या झाडाचीं तें पानांचाबडायतालें.

तें सुकणें आनी आपले मदीं कितें तरी साम्य आसाअशें मुनियाक जाणवलें. हती सुकण्याक उडपाक जमनासलें आनी मुनियाक धांवपाक जमनासलें!

गांवांतलींहेर भुरगीं ताच्या थोटेपणाचीं फकांडां करतालीं आनी ताका आपलेमदीं खेळपाक घेनासलीं.देखून ताका एकलेंच रावपाक आवडटालें .

दर दिसा सकाळीं मुनिया गांवचे बांयच्यो तीन कळसुल्योउदक हाडटालें आनी अम्माक चूल पेटोवंक मेळची म्हणून लाकडां पुंजावन हाडटालें. मागीरतें बरोच वेळ भायरूच आसतालें. अम्माक दिसतालें तें भायर वचून हेर भुरग्या वांगडाखेळटा. मुनिया त्या रानांतल्या तळ्या देगेर वता जंय तें हती सुकणे रावता हें आवयकखंय खबर .

एकदीस धीर एकठांवन, मुनिया तळ्या देगेरचे उक्तेसुवातेंत गेलें.  पूण हती सुकण्यान कांयचआस्था दाखयली ना. ताणें तकली घुंवडायनासतना फकत आपले दोळे मुनिया वटेन घुंवडायलेआनी बंद केले.

हती सुकण्यान आपले तकले वयर घुंवपी मुसांइतलेंय लक्ष आपणा कडेन दिलें ना म्हणून मुनियान रागान पांय आपटिले. अचकीत हतीसुकण्यान आपलें एक दावखूल उबारलें. मुनिया आड्डलें आनी तळ्याच्या उथळ उदकांत तकलेनपडलें. तें चिप्प भिजून उदकांतल्यान भायर आयलें, पळयल्यार हती सुकणें सगळेंचहालता. तें हांसतालें!

"तुकाकितें फकांडा दिसलीं, आं?"ताणें रागान विचारलें आनी वचपा खातीर परतलें. पूण थंयच्यान मातशें पयस पावलांथंय आसा, ताच्या पांयार कितें तरी आदळ्ळें. हती सुकण्यान ताचे कडेन उलयल्लें तेंएक फळ आसलें. हती सुकणें खेळपाक सोदतालें! अनमनत, मुनियान तें फळ ताचे कडेन उडयलें. तो एक पावलकुशीन सरलो आनी तें फळ आपले चोंचीत जिखलें. अशे तरेन मुनियाची हती सवण्या कडेनइश्टागत सुरू जाली. आनी  एकदाचो जेन्नाताका इश्ट मेळ्ळो ज्युस्त तेन्नाच वायू ना जालो! आनी सगळ्यांक हती सुकण्याचेर दुबाव गेलो.

वायूक हांगा थंय सगळ्याक सोदल्या उपरांत, सगळेगांवचे लोक पोरण्या वडा झाडा पोंदा एकठांय जाले. अधानियांतलो कोणूच चोर आसचो नाहाचेर तांचें एकमत आसलें. तांचो एकामेकांचेर विस्वास आसलो. वायू तळ्या वटेन धांवतगेल्लो आपणें पळयला म्हणपाचें गवळ्यान सोपूत घेवन सांगलें. वायूचो खंयच पत्तो ना. "रानांत कोणी तरी ताका गिळ्ळो बी जावयेंत," एका गांवकाऱ्यान गांवच्या मुखेल्याक म्हणलें. "तें व्हडलें एक पाख आशिल्लें हती सुकणें सोडूनआनी कोण आसतलो? ताका जितेंच मारपाक जाय !" गवळ्यान म्हणलें. "असल्यो दुश्ट मांडण्यो आंखीत तें इतलीं वर्सां ओग्गी पडून आसलें."

लोकांनी तें मान्य केलें. मुनिया ओगी रावन थंयचलता तें सगळें पळयतालें. तें मुखार येवन सांगपाक सोदी, पूण तशें केल्यार ताकाख्यास्त दियत म्हणून तें भियेतालें. आनी ताणें सांगलेंय जाल्यार, ताचेर विस्वासकोण दवरपाचो? " इतलीं वर्सां आलमपेड्ड्यार जीण जगिल्ल्यान तो राकेस आतां घातकी जाला," मुनियाच्या बापायन म्हणलें. "आयज घोडो ना,फाल्यां आमचीं भुरगींय आसूं येतात..." रागारागान आड्डुपी लोकांक थारायतमुखेल्यान म्हणलें, "भावांनो, तें सुकणें जरी राकेसी आसलें, तरी आमचो आंकडो ताचे परस व्हड आसा.आमी सगळीं वचया आनी ताका मारून उडोवया!"

सगळ्यांनी खोशयेन ताका मान्यताय दिली. "हती सुकण्यान घोड्याक खावंक ना मुनियान कुटतमुखार येवन ल्हवू आवाजान पूण नेटान सांगलें.  "वायू शेणिल्लो तेन्ना हांव ताचे वांगडा आसलें !" सगळ्याक किण्ण शांतताय पातळ्ळी. "हाचो अर्थ कितें ?" मुखेली आड्डलो. "तें हती सुकणें म्हजें इश्ट, आनी ताणें हेंकरूंक ना."

"हें चली तकलेन सुटलां " फाटल्यांतल्यान कोणतरी आड्डलो. बाकीचीं भुरगीं हांसलीं. "तें फकत पानां खाता ! तें वायूक कशें खातलें?" आपले सुवाते वयलें हालनासतना मुनिया आड्डलें.

"तुका तुज्या केंसाची विणी लेगीत घालूंक येनाआनी तूं आमका सल्लो दिता?" मुनियाचो बापूय रागान तांबडो जालो आनी ताचेसरी आयलो. "चल तुज्या इश्टां वांगडा खेळ !"

"म्हाका एकूच इश्ट आनी तें हें हती सुकणें," मुनियान म्हणलें. ताच्या बापायन ताका रागानपळयलें. पूण तें रडलें ना आनी सगळ्या लोकां मुखार तशेंच उबें रावलें.

"ते चलयेचें मनार घेव नाकात. आमी फाल्यां सकाळींत्या हती सुकण्याक धरुया," मुखेल्यान सांगलें आनी लोक फाफसले.

हती सुकणें निरपराधी आसा हें सिद्ध करपाकमुनिया कडेन फकत एक रातूच आशिल्ली.  "चिंत, मुनिया, चिंत!" मुनिया आपले भितरूच पुटपुटलें. "गवळ्यान वायूक तळ्या वटेन वचपी रस्त्या वयल्यानधांवतना पळयल्लें. पूण तो रस्तो तळ्या कडेन पावचे पयलीं एक वोल्त घेता आनीचांदेसरा वटेन वता. वायू तेवटेन बी गेल्लो काय?"

मुनियाचे आवयबापूय ताचेर रागार आशिल्ले आनीताचे कडेन एकूय उतर उलयनासतना तांणी ताका न्हिदपाक धाडलें. तीं दोगांय न्हिदलींतशें तें हाथरुणा वयलें उठलें, थंय हुमकळटलो लापयांव काडलो आनी घरा भायर सरलें.

तें अधानिया गांवची शीम हुपून शेजारच्या चांदेसरागांवांत वचपी रानांतल्या रस्त्याचेर पावलें. व्हूक, व्हूक.....रानांत घुगमाचो आवाजघुमलो. लागीच भालून हुयेल मारली.झाडांच्यो सावळ्यो काळ्याच लांब बोटां भशेन हालताल्यो. तें एक खीण अनमनलें, पूणमागीर ताणें रानांत शांत न्हिदिल्ल्या हती सुकण्या विशीं चिंतलें. हें गूट सुटावेंकरपाक ताणें कांय केलें ना जाल्यार हती सुकणें फाल्याची रात पळोवपाक जितें उरचेंनासलें. ताणें एक दीर्घ स्वास घेतलो आनी ते काळखे रातीं त्या रानांतल्या रस्त्यावयल्यान कुटत चलपाक लागलें.

दुसरे दिसा सकाळीं गांवचे सगळे लोक तळ्या देगेरएकठांय जाले. तांच्या हातांत बडयो, तोंकाचे फातर आनी सुरयो आशिल्ल्यो. हो जमो थंयपावलो तेन्ना हती सुकणें सुसेग घेतालें. ताच्या पाखां नाशिल्ल्या फाटीचेरसुर्याचें वत चकचकतालें. तें ल्हवूच उठलें आनी लोकांक तटास जावन पळोवपाक लागलें.ताचो आकार पळोवन गांवचे लोक थंयच थारले. मुखेली एक खीण अनमनलो. मागीर व्हडल्यानआड्डून ताणें म्हणलें, "तयार रावात !" लोक आपापल्या हातांतलीं हत्यारां घट धरीत, आड्डी मारीत एका पाखाच्या राकेसीहती सुकण्याचेर हल्लो करपाचे तयारेन रावले.

"रावात !" मुनिया आड्डलें. तें लोकांचो जमो आनी सुकण्यांमदीं कुटत आयलें.

"मुनिया ! हांगा यो पयलीं!" ताच्या बापायन ओर्द सोडली. "धरात ताका कोणतरी!"

एकलो आड्डलो मुनियाचो बापूय आनी एकलो गांवकार ताचेसरी धांवले. हती सुकणें कांय पावलां मुखार आयलें तशे ते थारले. "बरे आसा... तुका जर अशें जाय, जाल्यार आमी तुमकां दोगांकूय पळोवन घेतात!" एक मनीस हातांत भालो घट धरीत आड्डलो.

"कितें चल्लां थंय?" कोणतरी लोकांच्या जम्या फाटल्यांतल्यान आड्डलो.हातांत घोड्याचो लगाम धरून लांब खाडाचो, मातशें पोंग पडिल्लो मनीस मुखार आयलो.

ताका अजापान पळयत मुखेल्यान विचारलें, "सारथी, तूं हांगा कितें करता ? आनी वायू तुजे वांगडा कित्याक ?"

"कांय वर्सां आदीं वायूक हांवेंच तुका विकिल्लें, हें तूं जाणा. काल हांव म्हजी घोड्या गाडीघेवन फांतोडेर ह्या गांवांतल्यान वतालों. गाडी वायूचे भाव झब्रू आनी गब्रू ओडटाले.वायू मेकळो सुटून कसो आमच्या फाटल्यान चांदेसरा आयलो म्हाका कळ्ळें ना ! हांव ताका वळखलो ना आनी ताचें कितें करचेंहेंवूय म्हाका कळ्ळें ना. आयज फांतोडेर हें माणकुलें चली खोपी खोपींनी वचूनशेणिल्ल्या घोड्या विशीं चवकशी करतालें. तेन्ना म्हाका कळ्ळें. पूण हांगा कितेंचल्लां?" ताणें परतूनविचारलें.

गांवचे लोक कांयच उलयले ना. तांणी लजेन मानसकयल घाली. मुनियाचो बापूय ताचेसरी गेलो, ताका उबारून धरलें आनी गांवांत घेवन गेलो. तेन्ना सावनखंयचेच भुरगें मुनियाच्या थोटेपणाक हांसलेंना. ते सगळे मुनिया कडेन इश्टागत करपाकसोदताले. आनी ते सगळे हती सुकण्या कडेनूय इश्टागत करपाक सोदताले.

मुनियाची गजाल जायत्या गांवांनी पावली आनीपयसुल्ल्या गांवांतले लोक एकामेकांकडेन फुतफुतपाक लागले, एका पाखाच्या हतीसुकण्यान घोड्याक गिळूंक ना हें मुनियाक खबर आशिल्लें.

खऱ्या हती सुकण्या वयल्यान हे काणयेक प्रेरणामेळ्ळ्या (विज्ञानीक नांव : एप्योर्निस मॅक्सिमस), आमच्या गिऱ्या वयलेंसगळ्यांत व्हडलें चलपी सुकणें. तें मडागास्कर जुंव्यार रावतालें. 1700 सीई सुमाराकजुंव्या वयली लोकवस्ती वाडत रावली, आनी रानां काबार जायत रावलीं, तेन्ना ही जातूयनश्ट जाली.

This book was made possible by Pratham Books' StoryWeaver platform. Content under Creative Commons licenses can be downloaded, translated and can even be used to create new stories provided you give appropriate credit, and indicate if changes were made. To know more about this, and the full terms of use and attribution, please visit the following link .

Story Attribution:

This story:हती सुकणेंis translated byNayana Adarkar. The © for this translation lies with Nayana Adarkar, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Based on Original story:'The Elephant Bird', byArefa Tehsin. © Pratham Books , 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.

Illustration Attributions:

Cover page:Elephant bird in a forest, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 2:Girl from a scenic village, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 3:Girl and the elephant bird in a forest, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 4:Elephant bird bathing in the sun and eating berries from a tree, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 5:Girl calling out to the elephant bird which is splashing about in the sea, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 6:Girl and her mother who is cooking rotis, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 7:Girl jumping into the water as the magical bird watches, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 8:Angry girl and the elephant bird, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 9:A group of villagers sitting under a banyan tree, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 10:A group of people meet under a banyan tree, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Disclaimer:https://www.storyweaver.org.in/terms_and_conditions

Some rights reserved. This book is CC-BY-4.0 licensed. You can copy, modify, distribute and perform the work, even for commercial purposes, all without asking permission. For full terms of use and attribution, http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

This book was made possible by Pratham Books' StoryWeaver platform. Content under Creative Commons licenses can be downloaded, translated and can even be used to create new stories provided you give appropriate credit, and indicate if changes were made. To know more about this, and the full terms of use and attribution, please visit the following link .

Illustration Attributions:

Page 11:A scared girl being scolded by others in her village, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 12:Father scolding his daughter, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 13:A young girl stepping out of home into the night, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 14:A girl in search of something in the forest at night, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 15:A group of men holding sticks approaching a large, purple bird, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 16:A girl protecting the elephant bird from a group of men, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 17:Two old men in conversation, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 18:A scene at a village in India, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 19:A happy girl sitting on her father's shoulders, with a large purple bird behind them, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 20:A large, purple bird in a lush forest, bySonal Goyal,Sumit Sakhuja© Pratham Books, 2014. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Disclaimer:https://www.storyweaver.org.in/terms_and_conditions

Some rights reserved. This book is CC-BY-4.0 licensed. You can copy, modify, distribute and perform the work, even for commercial purposes, all without asking permission. For full terms of use and attribution, http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

हती सुकणें (Konkani)

त्या व्हडल्या एक पाख आशिल्ल्या हती सुकण्यान घोड्याक गिळूंक ना हें मुनियाक खबर आसलें, जरीय तें घोडो गिळपा इतलें व्हडलें आसलें! मागीर घोडो खंय नाच जालो? एका जादुई सुकण्याची तशेंच निर्भयी आनी जिज्ञासू चलयेची काणी.

This is a Level 3 book for children who are ready to read on their own.

Pratham Books goes digital to weave a whole new chapter in the realm of multilingual children's stories. Knitting together children, authors, illustrators and publishers. Folding in teachers, and translators. To create a rich fabric of openly licensed multilingual stories for the children of India and the world. Our unique online platform, StoryWeaver, is a playground where children, parents, teachers and librarians can get creative. Come, start weaving today, and help us get a book in every child's hand!