मुत्तज्जीक वर्सां कितलीं?

Author: Roopa Pai

Illustrator: Kaveri Gopalakrishnan

Translator: Tanvi Bambolkar

पुट्टाआनी पुट्टी सट्ट करून हांतरुणा वयल्यान उठलीं.

त्या दिसा मुत्तज्जीचो वाडदीस आसलोआनी तांकां रेल्वे धरपाची आसली.

मुत्तज्जी, जुंवळ्याचे आवयच्या आवयची आवय​. ती म्हैसूरांत आज्जे वांगडा रावता, जी जुंवळ्यांचे आवयची आवय. मुत्तज्जीचो वाडदीस केन्ना हें कोणाकूच खबर नासलें, पूण आज्जी सदांच तो मकरसंक्रांतेचे सुट्ये दिसा मनयताली.

"अम्मा, केकआसतलो गे?" पुट्टीन विचारलें. "मोट्टो खुसखुशीत केक हाचेर गुलाबी क्रिमआसतली आनी वयर एक गुलाब आसतलो?"

"नाचजाल्यार. जांणट्यांच्या वाडदिसाक केक आसना. आनी २०० मेणवाती खंयच्याच ​केकाचेरपावच्यो ना." पुट्टान म्हणलें.

"मुत्तज्जीक २०० वर्सां न्हय पिश्या." पुट्टीन म्हणलें.  "मुत्तज्जीक कितलीं वर्सां गे अम्मा?" अम्मा हासली. "तुमी थंय पावता तेन्ना तिकाच कित्याक विचारनात​?"

म्हैसूरांतपोरण्या पाचव्याघरांत पावना फुडेंच जुंवळ्यांनी मुत्ताज्जीचे कुडींत धांव घेतली.

"वाडदिसाची परबीं मुत्तज्जी! आयज कितलीं वर्सां जालीं तुका?"

मुत्तज्जीन जुंवळ्यांक वेंगेंतघेतलें. "म्हाका कितलीं वर्सां? कोणाक खबर​? किदें फरक पडटा?"

"फरकपडटा" पुट्टा आनीक पुट्टी एखठांय पिंरगली.

मुत्तज्जी हांसली. "तशेंपळोवंक गेल्यार, हांव जाल्लीं ताच्या पांच वर्सां आदीं आमचे म्हाराज दिल्लींत भारतीय म्हाराजा आनी म्हाराण्या खातीरआशिल्ल्या मेजवानीत गेल्ले इतलें म्हाका खबर आसा, ब्रिटीशराजा आनी राणी भेट दिवपाक आयिल्ली आनी आमच्या म्हाराजाक भांगरा पदक मेळिल्लें."

"वा​! मेजवानी! मागीर थंय खूप केकआसतले न्ही?" पुट्टीन म्हणलें. "कोणराजा आशिल्लो मुत्तज्जीतो राजा कोण? जर तुका खबर आसा जाल्यार आमी खंयच्या वर्सा राणयेन दिल्लीक भेट दिल्ली तें सोदून काडूंक शकतात​. ताका जर आमीपांच वर्सा जोडलीं जाल्यारआमकां कळटलें तूं केन्ना जल्माक आयिल्ली ती!"

मुत्तज्जी बेजारली आनी म्हणपाक लागली, "हांवविसरलेंपुट्टा."

आनी पुट्टाचें तोंड पडलें.

"राव" मुत्तज्जीन म्हणलें. "म्हाका आनीक कितेंय याद जाता जाल्यार पळयतां. आ!! हांव जेन्ना तुमचे येदें म्हणल्यार णव धा वर्सांचें आशिल्लें तेन्ना म्हजो मुंबयचो काका आमगेर आयिल्लो आनी ताणें आमकां निवळ रेल्वे गाडये विशीं सांगलें."

"निवळ रेल्वेगाड्यो?"

"हय​"मुत्तज्जीभुल्लुसली. "त्याच वर्सा त्यो मुंबयत धांवपाक लागिल्ल्यो. तातूंतल्यान भोंवडी करतना केन्ना कोण म्हेळो जायनासलो.तोंडाचेर वा कपड्यांचेर काळो धुल्ल बसना आसलो. कसलोच राप ना! कांयच ना!"

जुंवळीं तिका पळयत रावलीं. रेलवेगाड्येन भोंवडी केल्यार करून कोणूय म्हेळो किद्याक जातलो?

"काय वर्सां उपरांत" मुत्तज्जीन म्हणलें "हांव लग्न जालें. चलयेचें लग्न करपाक तिका १५ वर्सां तरी जाल्लीं आसूंक जाय असो तेन्ना कायदो अशिल्लो आनी म्हजोबापूय केन्ना कायदो मोडपी न्हय म्हणटकच म्हजी पिराय १६ आसपाक जाय​.आमच्या लग्ना उपरांत तुमच्या मुत्तज्याक मुंबयत नोकरी मेळ्ळी आनी आमी म्हैसूर सोडलें."

"ज्या वर्सा तुमचें लग्न जाल्लें त्या वर्सा किदें खास घडणूक घडिल्ली मुत्तज्जी?" पुट्टानविचारलें.

"हय​"मुत्तजीननिर्शेवन म्हणलें."त्या वर्सा दसऱ्या दिसाआमच्या म्हाराजान आमच्या व्हडल्या धरणाचें आनीक ताच्या मुखारचे बागेचें उक्तावण केल्लें. पूण म्हाका तें मेळ्ळें ना, हांव मुंबयत आशिल्लें."

"व्हडलें धरण​?" पुट्टा उबो रावलो. "अजून आसा तें?"

मुत्तज्जी मोट्यान हांसली. "आसा तर​! घटमूट आसा. त्या धरणानकावेरीक सांबाळ्ळी. पावसादिसांनी हुंवार आनी गिमांत शेतांक जाय तितलें उदक​."

अज्जेन दारा भायर तकली घालीत म्हणलें,  "तूं के आर येस विशीं उलयता गे अम्मा?"

"आं, के आरयेस​" मुत्तज्जीन आज्जे कडेन मोगान पळयत म्हणलें."तुमची आज्जी म्हजी निमणी पांचवी धूव पूण सगळ्यांत हुशार​. तुमकां खबर आसा जुंवळ्यांनो, म्हजीं भुरगीं दर एकलेंदर दोन पावसाळ्या उपरांत नियमीतपणान जल्माक आयलीं. ज्या दिसा तुमची आजी जल्माकआयली पळय, त्या दिसा तुमचो मुत्तज्जो खंय नाच जालो. तो गोवालिया टॅंक मैदानाचेरगांधीजीचें भाशण आयकुपाक गेल्लो हें ताणें मागीर आमकां सांगलें. सामकोभुल्लुशिल्लो तो. दिसूयभर पिसो कसो भारत छोडो म्हणत बायक त्रास दित रावलो."

"'भारतछोडो!’" पुट्टीचे दोळे उमेदीन घुंवले. "आमी इतिहासांत शिकल्यापुट्टा! आंदोलन १९४२ त सुरू जालें! हाचो अर्थ १९४२ हें वर्स​..."

"आज्जी जल्मांक आयिल्ली" पुट्टाननिर्शेवन म्हणलें. "मुत्तज्जी न्हय​."

"तीच तरसुरूवात!" पुट्टीन म्हणलें. "तूं खंयच्या वर्सा जल्माक आयिल्ली आज्जी?"

"हांवह्या वर्सा ७४ वर्सांचें जातलें" आज्जेन म्हणलें. "म्हणटकच म्हजोजल्म​?" पुट्टीन रोखडेंच गणित केलें. "१९४२*"ताणें म्हणलें. आज्जेन हयकार दिलो.

*(२०१६ - ७४ = १९४२)

"आतां आज्जी मुत्तज्जीचेंपांचवें भुरगें आशिल्लें आनी तिचीं सगळीं भुरगीं दोन वर्सांच्या अंतरान जल्माक आयिल्लीं!"पुट्टान म्हणलें. "म्हणटकच आज्जेचो जल्म१९४२ त जाल्लो जाल्यार​..."

"मुत्तजीचें चवथें १९४२ - २ = १९४० तजल्माक अयिल्लें, तिसऱें १९४० - २ = १९३८ त​, दुसरें१९३८ - २ = १९३६ त आनी पयलें भुरगें १९३६ - २ = १९३४त​"

"म्हणटकच मुत्तज्जीचें लग्न १९३२ वर्सा जालें"पुट्टी किंळचलें.

"तशें कांयना मुत्तज्जीन म्हणलां तिचीं भुरगीं दोन वर्सांच्या अंतरान जाल्लीं. तिचें पयलेंभुरगें तिच्या लग्नाच्या दोन वर्सां उपरांत जाला अशें म्हणूंक ना तिणें. फकत तीलग्न जाल्ली तें वर्स धरण बांदिल्लें इतलें सांगला." पुट्टान म्हणलें.

"एकादरोहो तुमकां मजत करीत​.” आजेयन मुत्तज्जीचेआवडीच्या शेवयांच्या पायसाच्यो वाट्यो हाडीत म्हणलें. "के आर येस म्हणल्यारकृष्णराज सागर धरण​. वृंदावन बाग त्या धरणा लागीं आशिल्ली बाग​. आमी फाटले वर्साथंय संगीत कारंजे पळोवपाक गेल्लीं. याद आसा?"

जुंवळ्यांनीतकली हालयली. "ह्म्म्." पुट्टीन म्हणलें. "तुजो पायस सगळ्यांत बरोआजे."

"के आरयेस केन्ना बांदिल्लें, तुका खबर आसा आजे?"

आजेन नाम्हणीत मान हालयली "म्हाका सारकें खबर ना. पूण तुमीदनपरा जेवन जातकच आज्या वांगडा केंद्रीय वाचनालयांत वचून सोदपाक शकतात​."

वाचनालयांतपुट्टीक म्हैसूरच्या इतिहासाचेर पुस्तक मेळ्ळें. "हें पळय​!" ताणें हळूचम्हणलें. " चडांत चड लोक भेट दितात तीं म्हैसूरचीं दोन थळां म्हणल्यारके.आर.एस. धरण आनी ताच्या कुशीक आशिल्ली वृंदावन बाग १९३२वर्सा लोकांखातीर उक्ती केल्ली ."

जुंवळी हांसलीं. "हाचो अर्थ खरेंच मुत्तज्जीचें लग्न १९३२ वर्साजाल्लें, ८४* वर्सा आदीं!"

*(२०१६ - १९३२ = ८४)

"मुत्तज्जीकदिसता ती लग्न जाल्ली तेन्ना तिची पिराय १६ आशिल्ली" पुट्टीन म्हणलें."पूण तिजी पिराय १७, १८ वा १५ लेगीत आसूं येता."

"तिच्यामुंबयच्या काकान निवळ रेल्वे गाडयां विशीं सांगिल्लें तेन्ना ती 8 वा 9 वर्सांचीआसली अशेंय तिणें म्हणिल्लें. आज्याक खबर आसतलो ताचो अर्थ कितें तो."पुट्टान म्हणलें.

आजो वाचप कुडींत आशिल्लो.

"आज्या," पुट्टीन हळूच उलो मारलो. "आदल्या दिसांनी लोक रेल्वे गाडयांनी प्रवास करतकच म्हेळ जाताले?" पुट्टीन विचारलें.

आज्यान हय म्हणपाक मान हालयली. "तेन्ना वाफेचें इंजीन आसतालें. तेन्ना गाड्यो विजेचेर न्हय तर कोळश्याचेर चलताल्यो." आज्यान सांगलें. "काळो कोळसो हुडटालो आनी सगळ्यांचेर आनीक सगळ्या गजालिंचेर बसतालो. हळशीक​."

"हय गोपुट्टी!" भुल्लुसत पुट्टान म्हणलें. "विजेचेर चलपी रेलवेगाडी म्हणजेनिवळ गाडी." ताणें भारतीय रेलवेगाड्यांचेर बरयिल्लें एक पुस्तक काडलें. "हांगा म्हणलां" ताणें दाखयलें. "भारताची पयली विजेचेर चलपी रेलवेगाडी मुंबयत १९२५ वर्सा आयली!"

"आनी मुत्तज्जीम्हणटा तिजी पिराय तेन्ना ९ वर्सां आसली. जर ती बरोबर आसा जाल्यार मुत्तज्जीचो जल्म १९१६* वर्सा जाल्लो. हाचो अर्थ ती मेजवानी जी राजा राणयांखातीर दिल्लींत मुत्तज्जी जावचे ५ वर्सां पयलीं जाल्ली ती १९११ त जाल्ली आसपाक जाय**."

तीं अज्ज्या म्हऱ्यांत धांवलीं.

*(१९२५ - ९ = १९१६); **(१९१६ - ५ = १९११)

"आज्ज्या, 1911त एका भायल्या देशांतल्याराजान भारताक भेट दिल्ली, तेन्ना ताचे खातीर व्हडली मेजवानी बी दवरिल्ली?"

आज्ज्याच्या कपलार मिरयो पडल्यो. "१९११? ती तारीख सामकी वळखिची किद्याक दिसता? आ! त्या वर्सा मुंबयत गेटवे ओफ इन्डियाबांदिल्ली. आनी हय​, ती ब्रिटीश राजा ज्योर्ज पांच हाकायेवकार दिवपाक बांदिल्ली! तेन्ना एक न्हयकितल्योश्योच व्हड मेजवान्यो जाल्या आसतल्यो."

आज्ज्यानआपल्या आपणाचेर खूश जायत आपल्या कपलार थापटिलें. "पोन्नो मेंदू जावनूय वायट ना न्ही?"

"अजिबातवायट ना!"(जुंवळ्यांनी व्हडल्यान म्हणलें). "देव बरें करूं आज्या"तांकां मुत्तज्जीची सारकी पिराय कळिल्ली!

पांचमिनटां उपरांत जुंवळीं घराकडेन धांवलीं.

"मुत्तज्जी" तीं सोमतीं मुत्तज्जीचे कुडींत गेलीं."मुत्तज्जी, म्हैसूरच्या राजाक भांगरा पदक राजा ज्योर्ज पांच हाचे कडल्यान बीमेळिल्लें?"

"अरे वा!" मुत्तज्जीन खोशेयन म्हणलें. "सारकेंतें. ज्योर्जच तो. कितली फिशाल भुरगींतुमी!"

"हाचोअर्थ मुत्ताजी तुजो जल्म १९१६ वर्साजाल्लो! तुजी पिराय आज सारकी १००* वर्साजाल्या! "

*(२०१६ - १९१६ = १००)

"ही खरेंचगुप्तहेरांची कामगिरी केल्या तुमी जुंवळ्यांनो"अम्मान म्हणलें. "म्हाका दिसता तुमकां आनी मुत्तज्जीक खाशेलेंइनाम मेळपाक फावो. एक व्हडलो खुसखुशीत, गुलाबी क्रिमिचो आनी वयर गुलाब आशिल्लोकेक."

"येऽऽऽऽऽ" जुंवळ्यांनी खोशी मनयली.

व्हडम्हाराज म्हाराणी मेजवाणी (आनी भारतीय इतिहासातल्यो हेर मजेशिर गजाली)

काणयेतमुत्तजीन सांगिल्ल्यो इतिहासातल्यो सगळ्यो घडणुको याद आसात​? त्योखरेच घडिल्ल्यो! हांगा तांचे विशी आनीक चड म्हायती.

व्हड म्हाराजा म्हाराणी मेजवाणी (१९११) - जेन्ना ब्रिटीश राजा ज्योर्ज ५ आनी ताजीघरकान्न राणी मेरी हाणी भारताक पयले फावट भेट दिल्ली तेन्ना ताणी सुमार ४०० राजा आनी राण्या खातीर व्हड मेजवानीचे आयोजन केल्ले. त्या मेजवानीक दिल्ली दरबार अशें म्हणिल्ले. २००००० सोयरयांक जेवण घालपाक​, भट्ट्यानी दिसाक सुमारे २०००० पाव भाजताले आनी एका जेवणां फाटल्यान १००० गोरवां आनी मेंढ्यांची कत्तल जाल्ली! साबार भारतीय राजांक ब्रिटीश राजाकडल्यान भांगरा पदकां मेळिल्ली, तातून म्हैसूरचे म्हाराज कृष्णराज वडेयार ४ हांचोय आसपाव आसलो.

निवळ रेल्वेगाड्यो (१९२५) -३ फरवरी १९२५ ह्या दिसा भारतातली पयली विजेचेरचलपी रेल्वेगाडी मुंबैच्या विक्टोरियाटर्मीनस सावन कुर्ला रेलवे स्थानका खातीर भायार सरली. ताचे वांगडा, भारतआसिया खंडातलो तिसरो आनी सवसांरातलो २४वो देश थारलो जाणी रेल्वेचें विद्युतिकरण सुरू केल्ले.

कावेरीक सामाळपी धरण (१९३२) - कावेरी न्हय दक्षीण कर्नाटक आनीतमीळनाडुतल्यान व्हांवता. ही न्हय हेर न्हया सारकी म्हैसूरखातीर आशिर्वाद जावन शारांक सुपीक दवरताली, पुण पावसांत तिका हुंवार येतालो आनीगिमा दिसांनी ती सुकताली. हे सगळे न्हयचेर धरण बांदतकच आनी कृष्ण सागर साठावपाचीसुवात बांदतकच बंद जाले. ह्या सुवातेतल्यान अजुन बेंगळुर शारांक उदकाची पुरवणजाता.

गांधीजीचे व्हडले भाषण (१९४२) - भारत छोडो भाशण गांधीजीन ८ अगस्ट १९४२ह्यादिसा मुंबयतल्या गोवालिया टँक मैदानाचेर केल्ले.गांधीजीन लोकांक ब्रिटीश राज्याकडेन हिंसा वापरून न्हय तर तांचे कायदे मोडूनझगडपाक सांगले. पांच वर्सा उपरांत गांधीजीक जाय आशिल्लो परिणाम जालो आनी शांतिच्यामर्गान १५ अगस्ट १९४७ दिसा ब्रिटीशांनी भारत सोडलो आनी भारत स्वतंत्र जालो. त्याशांतिपुर्ण आंदोलनाची याद म्हणून आयज मुंबतल्यानत्या मैदानाक अगस्ट क्रांती मैदान म्हणटात​.

This book was made possible by Pratham Books' StoryWeaver platform. Content under Creative Commons licenses can be downloaded, translated and can even be used to create new stories provided you give appropriate credit, and indicate if changes were made. To know more about this, and the full terms of use and attribution, please visit the following link .

Story Attribution:

This story:मुत्तज्जीक वर्सां कितलीं?is translated byTanvi Bambolkar. The © for this translation lies with Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Based on Original story:'How Old is Muttajji?', byRoopa Pai. © Pratham Books , 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.

Other Credits:

This book was first published on StoryWeaver, Pratham Books.The development of this book has been supported by Oracle Giving Initiative.

Illustration Attributions:

Cover page:A boy and a girl looking at an old photo album, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 2:A boy with a toothbrush in one hand and a towel in the other, a girl brushing her teeth, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 3:A cup of coffee in a glass tumbler, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 4:An old woman waving from the window of a large, green house, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 5:A boy and a girl gleefully running towards an old woman, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 6:A king standing beside a grand cake, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 7:An old woman talking animatedly, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 8:A young woman standing in a balcony, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 9:Pencil in a child's hand, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 10:A woman and her children near a dam, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Disclaimer:https://www.storyweaver.org.in/terms_and_conditions

Some rights reserved. This book is CC-BY-4.0 licensed. You can copy, modify, distribute and perform the work, even for commercial purposes, all without asking permission. For full terms of use and attribution, http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

The development of this book has been supported by Oracle Giving Initiative.

This book was made possible by Pratham Books' StoryWeaver platform. Content under Creative Commons licenses can be downloaded, translated and can even be used to create new stories provided you give appropriate credit, and indicate if changes were made. To know more about this, and the full terms of use and attribution, please visit the following link .

Illustration Attributions:

Page 11:Book, pile of papers and an eraser, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 12:An old woman and a boy watching a girl scribble in a book, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 13:A child's hand, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 14:A bowl of vermicelli payasa, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 15:Children in a library, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 16:An old man reading a newspaper in a reading room, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 17:An old man reading out to a girl and a boy, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 18:An old man holding a book, a girl running away, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 19:A boy and a girl speaking to an old lady, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 20:Birthday celebrations for Muttajji, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 21:Children's doodles, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 22:A puzzled sheep looking at a loaf of bread, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Disclaimer:https://www.storyweaver.org.in/terms_and_conditions

Some rights reserved. This book is CC-BY-4.0 licensed. You can copy, modify, distribute and perform the work, even for commercial purposes, all without asking permission. For full terms of use and attribution, http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

The development of this book has been supported by Oracle Giving Initiative.

This book was made possible by Pratham Books' StoryWeaver platform. Content under Creative Commons licenses can be downloaded, translated and can even be used to create new stories provided you give appropriate credit, and indicate if changes were made. To know more about this, and the full terms of use and attribution, please visit the following link .

Illustration Attributions:

Page 23:A dam, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 24:Gandhi at the maidan, byKaveri Gopalakrishnan© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Disclaimer:https://www.storyweaver.org.in/terms_and_conditions

Some rights reserved. This book is CC-BY-4.0 licensed. You can copy, modify, distribute and perform the work, even for commercial purposes, all without asking permission. For full terms of use and attribution, http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

The development of this book has been supported by Oracle Giving Initiative.

मुत्तज्जीक वर्सां कितलीं? (Konkani)

मुत्तज्जी खूब खूब जाणटी हें पुट्टा आनी पुट्टीक खबर आसा. पूण तिची सारकी पिराय कितली ह्या प्रस्नाची जाप मुत्तज्जीच्यो यादी आनी भारताच्या इतिहासावरवी सोदपाच्या जुंवळ्या भावांच्या उर्बेभरीत गणिती प्रवासांत वांटेकार जायात. भुर्रर्ररा!

This is a Level 4 book for children who can read fluently and with confidence.

Pratham Books goes digital to weave a whole new chapter in the realm of multilingual children's stories. Knitting together children, authors, illustrators and publishers. Folding in teachers, and translators. To create a rich fabric of openly licensed multilingual stories for the children of India and the world. Our unique online platform, StoryWeaver, is a playground where children, parents, teachers and librarians can get creative. Come, start weaving today, and help us get a book in every child's hand!