पयस कितलें पयस?

Author: Sukanya Sinha

Illustrator: Vishnu M Nair

Translator: Hrishikesh Kadam

आयज, आमी वांगडा निसण चडुया. ती तशी वेगळीच निसण. जशे तुमी ही निसण चडटात, तशे तशे दाण्यां मदलें अंतर व्हड व्हड आनी खूब व्हड जायत वता, दर पावला फाटल्यान तें धा पटीन वाडटा. कांय वेळा आमी एका वेळार एक पावल जाल्यार कांय वेळा आमी एकाच वांगडा खूब पावलां सोडून फूडें वचपाची.

मजेची गजाल म्हळ्यार निमणें पावल खयचें हें आमकां खबर ना तशेंच ही पावलां केन्ना सोंपतली हेंय खबर ना.चला तर! आतां आमी एका रोमांचक भोंवडेर या!

पावंडो ०: १ मिटर

एक पांच वर्सांचो भुरगो, एक क्रिकेट बेट आनी निकत्याच जल्माक आयिल्ल्या हत्तीच्या पिला मदीं कितें सारकेंपण आसा?दर एकल्याची उंचाय सुमारेक १ मिटर आसता (वा १ मिटर परत उणें)! आतां एका कुडीच्या पांख्याची उंचाय ३ सान हतयाच्या पिलांयेदी आसा अशें म्हणप आडखळीचें दिसता. म्हूण आमी पांख्याची उंचाय ३ मिटर आसा अशें म्हणटात. (समजीकायेची निवड)

पावंडो १: १० मिटर

आतां जेन्ना तुकां १ मिटर आकाराचो समज मेळ्ळा, आतां आमी १० मिटर अंतराचेर आशिल्ली निसणीची फुडली पायरी चडपाक तयार आसात. एके ३ माळ्यांचे इमारतीची वा आब्याच्या झाडाची उंचाय अदमासान १० मिटर आसता. एक क्रिकेट खेळपाची पिच(खेळ पट्टी) ताज्यान दुप्पेटीन लांब आसता.अदमासान १० मिटर लांब वा उंच आशिल्ले हेर खंयचेय वस्तू विशीं तुमी चिंतूंक शकतात?

पावंडो २: १०० मिटर

आमी दर एके पावला बरोबर, पयली आशिल्ल्या आकड्यांच्या उजवेक आमी एक शून्य वाडयत वतात हाची नोंद घेवची तशेंच पावलांची आनी शून्यांची आंकडेवारी एकूच आसा हें तूमीं मतींत घेतलां ? निसण चडटा आसतना तुमचो ताजेरुय लक्श आसूंदी.

तुमी शाळेंत खेळा दिसा १०० मिटर धावल्या आसतले वा टिवीचेर धावप्यांक धावतना पळयला जाल्यार तुमकां तें अंतर कितले पयस आसता हाची जाणीव जाता. आतां कल्पना करात तोच १०० मिटराचो रस्तो उबो राविल्लो जाल्यार! ती उंचाय सुमार २ "गोल गुंबजा"* इतली जावपाची.

* गोल गुंबज बिजापूर, कर्नाटकांत आशिल्ली मुहम्मद आदील शाह हांची कबर. १६५६ वर्सा ती बांदिल्ली तेन्ना संवसारांतली सगल्यांत व्हडली घुमट आकाराची इमारत आशिल्ली.१८८१ मेरेन हो विक्रम तिगून आशिल्लो.

पावंडो ३: १००० मिटर

१००० मिटराक एक खास नांव आसा ते म्हळ्यार १ किलोमीटर वा १ किमि. १०० मीटराची शर्यत जर तुमी धा वेळा धावलीं जाल्यार हें अंतर तुमी पुराय करुंक शकतात-जांव! तुमकां मावंट एवरेस्टाचेर पावपाक णव किलोमीटर चडपाक जाय.

पावंडो ६: १०००००० मिटर

आतां आमी दोन पावलां सोडुया आनी सव्व्या पावला कडेन या, जंय १ च्या उजव्यान स शुन्य आसात. भारताच्या उत्तरेच्या तोंकाकडल्यान म्ह्ळ्यार कश्मीर ते दक्शीणेचच्या तोंका मेरेन म्ह्ळ्यार कन्याकुमारी मेरेनचें अंतर ह्या अंतराचे चार पटीन आसा. १०००,००० चे ४ पटीन म्ह्ळ्यार ४,०००,०००. आतां ४,०००,००० हो व्हड आंकडो जाल्ल्यान आनी म्हणपाक सवंकळीचें म्हूण ४००० किमि म्हणटात, दोगांयचो अर्थ एकूच.

पावंडो ८: १००,०००,००० मिटर

सोबीत सुंदर चंद्रीम कितलो पयस आसा?तो आमच्या गणीताचे निसणीर आठव्या पावलार आसा. १००,०००,००० मिटराचे ४ पटीन चड अंतराचेर. म्हळ्यार धरतरे कडल्यान ४००,००० अंतराचेर

पावंडो ११: १००००००००००० मिटर

आनीक दोन पावलां हुपून आमी सोमतीच धाव मारुया धगधगीत गरम सुर्या मेरेन. कितलो पयस आसा तो?सुमार १०००००००० कि.मी. अदीक ५०,०००,००० कि. मी. हें खरेंच खूब खूब पयस!इतलो पयस आसून लेगीत सुर्या सगळ्या संवसाराक उजवाड दिता आनी गरमे दिसानी आमकां घाम काडटा.अजापाच न्हय हें?

निमणें पावल???

ह्या निसणीक निमणो पांवडो आसा? आमकां अजून खबर ना! पूण प्रभावशाली दुर्बीण वापरुन संशोधक सुर्याचे पलतडी पळोवंक शकल्यात. सगळ्यांत पयसूल्ली वस्त ताणी पळयल्या. ती सुमार २६ व्या पावलार आसा. १००,०००,०००,०००,०००,०००,०००,०००,००० मिटर पयस! हें खऱ्यानीच खूब पयस!तुमी व्हड जातकच हाचे कांय पयसूल्ले कितेंय सोदून काडपाक जाता, घडये २८ व्या वा २९ व्या पावला वेली. ही उमळशीकेची गजाल न्हय?

सुचयल्ली क्रिया सकयल दिल्ली क्रिया शाळेच्या वर्गांत केली जाल्यार भुरग्यांक पयसूल्ल्या गजालीचें अंतर समजून घेवपाक आदार जातलो. एक पंगड व साबार पंगडांनी ही क्रिया करुं येता. १) भुरग्यांक पोन्न्या खबरां पत्रांची लांब तिस्ती कापूंक सांगप (सुमारेक १ इंच रुंदायेची) २) भुरग्यांक तिस्तीची तोंकां एका मेकांक दसोवपाक सांगप आनी लांब तिस्ती करपाक लावप. ती १ मिटर लांब जाय मेरेन (लांबाय सारकी जावपाक मेजपाची पट्टी वापरुं येता.)

३) भुरग्यांक तीच १ मिटर लांब तिस्ती घेवन, तसल्योच १० धा तिस्ती करपाक लावप आनी तांची तोंकां चिटकावन १० मिटर लांबायेची व्हडली तिस्त तयार करपाक लावप. त्या तिस्ती लागसर आडवे एका मेकां वयर न्हिदून कितले जाण मेळून त्या (१० मिटर) तिस्ती इतले लांब जातात ते पळोवपाक लावप.४) असलीच आनीक १० मिटराच्यो १० तिस्ती लावन भुरग्यांक १०० मिटर लांब तिस्त करपाक लावंक येता जी वर्गा भोंवतणी भोवताणे मारता अशी.५) आनीक १ किलोमीटर लांब तिस्तीचे कितें ? ती कितले फावट वर्गाक भोवतणे मारतली? खंयचो पंगड सगळ्यान पयलीं ही १ कि. मी. लांब तिस्ती करपाक पावलो?

पालक आनी शिक्षकां खातीर टिप्पणी: १. आकड्यां फाटल्यान खूब शून्य आशिल्लो आकडो बरयतना ल्हान आसू वा व्हड, चूक जावप हे सभावीक. ताकाच लागून "पावर्स ऑफ टेन" अंकन उपेगी थारता. ह्या पुस्तकाच्या माध्यमांतल्यान भुरग्यांनी ताचो वापर कसो करप हें शिकोवं येता. ह्या आकड्यांच्या उजव्यान आशिल्ले शुन्य कितले ते मेजपाचे आनी तो आंकडो १० आकड्यांच्या वयर बरोवपाचो. देखीक, १००० ह्या आंकड्यांत १ ह्या आकड्या उपरांत ३ शून्य आसात. ही संख्या १० (३) अशी बरोवपाक येता. आनी १००००००० (१ आकड्या उपरांत ७ शुन्य) १० (७) अश्या सोंप्या पध्दतीन बरोंव येता. सोंपे!२. ह्या पुस्तकांत आमी "पयस कितलें पयस आसा?" हो खेळ सुर्याकडेन थांबयलो. तुमकां हो खेळ आनीक मुखार व्हरपाक जाय जाल्यार सुर्याच्या पलतडी आशिल्लें नखेत्र "प्रोक्सिम सेंटोरी" घेयात जे सुर्या कडल्यान १० (१६) मिटर पयस आसा वा, आकाश गंगेंतल्या एका पोताक धरुन दुसऱ्या पोता मेरेन अंतर १,०००,०००,०००,०००,०००,०००,००० (व १० (२१)) मिटर आसा.

३. एक गजाल तुमी मतींत दवरपाक जाय ती म्हळ्यार पुस्तकांत दिल्ल्या अंतराचो आंकडो हो अदमासान घेतला, सटीक मापून न्हय. देखीक: ३९८४ किमी हे ४००० अशें समजून घेतलां. हें अवैज्ञानीक न्हय. विज्ञानांतली एक भोव महत्वाची गजाल म्हळ्यार, अदमास! तुमी भुरग्यां सांगातान प्रात्यक्शीत करुन हाचे महत्व पटोवन दिवं येता. एके पेन्सीलीची लांबाय १० (१) से.मी. आसा काय १० (२) से. मी.? शाळेच्या बसीचें वजन सुमार १० (३) किलोग्राम आसा काय १० (४) किलोग्राम?भुरग्यांकूय आपल्या सांगात्यांक अशे तरेचे नवे प्रस्न घडोवन विचारपाक लावचें.

This book was made possible by Pratham Books' StoryWeaver platform. Content under Creative Commons licenses can be downloaded, translated and can even be used to create new stories provided you give appropriate credit, and indicate if changes were made. To know more about this, and the full terms of use and attribution, please visit the following link .

Story Attribution:

This story:पयस कितलें पयस?is translated byHrishikesh Kadam. The © for this translation lies with Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Based on Original story:'How Far is Far?', bySukanya Sinha. © Pratham Books , 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.

Other Credits:

This book was first published on StoryWeaver, Pratham Books. The development of this book has been supported by Oracle Giving Initiative. This book was created for StoryWeaver, Pratham Books, with the support of Roopa Pai (Guest Editor) and Kaveri Gopalakrishnan (Art Director).

Illustration Attributions:

Cover page:Boy on ladder, clouds and hills in the background, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 2:Boy looking at ladder, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 3:Background colour pale, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 4:Boy, elephant and cricket bat, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 5:Background colour pale, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 6:Mango tree, fallen building and cricket pitch, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 7:Gol Gumbaz and running race, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 8:Background colour pale, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 9:Man setting out to climb Mount Everest, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 10:Background colour pale, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Disclaimer:https://www.storyweaver.org.in/terms_and_conditions

Some rights reserved. This book is CC-BY-4.0 licensed. You can copy, modify, distribute and perform the work, even for commercial purposes, all without asking permission. For full terms of use and attribution, http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

The development of this book has been supported by Oracle Giving Initiative.

This book was made possible by Pratham Books' StoryWeaver platform. Content under Creative Commons licenses can be downloaded, translated and can even be used to create new stories provided you give appropriate credit, and indicate if changes were made. To know more about this, and the full terms of use and attribution, please visit the following link .

Illustration Attributions:

Page 11:India, from Kashmir to Kanyakumari, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 12:Moon and Earth, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 13:Blazing, hot sun, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 14:Background colour pale, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 15:Boy and elephant gazing into the distance, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 16:Background colour pale, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 17:Background colour pale, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 18:Background colour pale, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Page 19:Background colour pale, byVishnu M Nair© Pratham Books, 2016. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0 license.Disclaimer:https://www.storyweaver.org.in/terms_and_conditions

Some rights reserved. This book is CC-BY-4.0 licensed. You can copy, modify, distribute and perform the work, even for commercial purposes, all without asking permission. For full terms of use and attribution, http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

The development of this book has been supported by Oracle Giving Initiative.

पयस कितलें पयस? (Konkani)

जर तुका दिसता तुज्या ईश्टाचें घर पयस आसा, जाल्यार नक्कीच तुवें हें पुस्तक वाचूंक ना. गणीताची जादवाची निसण चडात जाचेवेल्यान मावंट एवरेस्ट, काश्मीर, चंद्र, सुर्य, आनी शेवटाक, ब्रम्हांडाच्या अंतामेरेन वचूंक मेळटलें, जें खऱ्यानीच खूब खूब पयस आसा. एक दोन तीन...चला या!

This is a Level 3 book for children who are ready to read on their own.

Pratham Books goes digital to weave a whole new chapter in the realm of multilingual children's stories. Knitting together children, authors, illustrators and publishers. Folding in teachers, and translators. To create a rich fabric of openly licensed multilingual stories for the children of India and the world. Our unique online platform, StoryWeaver, is a playground where children, parents, teachers and librarians can get creative. Come, start weaving today, and help us get a book in every child's hand!