Seereer

Ndang o ndang

4

2018

Ce travail est disponible sous la licence Creative Commons Attribution 4.0 IGO. Sous cette licence, il est accordé le droit de copier, de distribuer, de diffuser et d’adapter ce document y compris à des fins commerciales selon les conditions énoncées sur le site électronique suivant :

https://creativecommons.org/

Ƭ aap Cangel

A ƭing ale mbaal ....................................................................... 4

O qol kaaf o le Xooxaan ............................................................ 28

Doktoor fa ndew ..................................................................... 40

calel ke Mbaal fa Fambe no isin ................................................ 50

Ye ndiig ne jootna, ƥaaɓaan ke fop a sambir.

Wene mbaaƭik o ñoow, waana ndet no fog den.

Ta jeg waa yoqna na saate faa, a mbidaa,

A ndef no calel ke kam saate fee.

A ƭ ing ale mbaal

Mbaal a ret na mbeel alaa a yerik,

A gaꞌa mbeel alaa a may foofi.

Ta gaꞌ ne foofi le maytiina na mbeel alaa.

Ta dakoox no mbind naa, a ret a jeetaayik fo ƥasil ne.

No feet olaa ta ret koƥ alaa, a godik a teex.

Xa caaƈ axe a ndamtan boo a teex ake a may.

Ta ret na mbeel alaa, a waqaa a sipaa boo ta wid.

Ta duuf teen xanja, fasaaƥ, a pataas, fa a qaƥ…

A xesangaa a soorik, a ƴutangaa a weg a ƭing ale, a xaad.

A ref no lakas boo ta yaar, ta dakoox a soorik.

A jegangaa maa ta retaa, xa caaƈ axe a ndet a soorik.

Ta topatooxan boo tuufe ke fop a neq.

Faaɓ fa Faasaax we ndetna a ƈiidik na nduɓaaɓ alaa,

Ye da mbadna, kaa da ndalik maa Moon.

Moon fee waasaadna a qooq, a ref no masoŋ ne.

Yaaga boo ndiik, na tabaski soom a gataa no saax laa.

A garangaa sax, naangee waagataa o miñ.

Yaam ƥasil ne fop na nduɓaaɓ alaa a moofatu.

Xa caaƈ axe fop maaga a jangtaa.

Keene taxu kaa widaa o fog ole, soo a dakoox.

Fo o fog ole naa ngaraa no saax le a mbaaƭiid calel.

Nen genar wene naa sogaa o ngar,

Faaɓ fa Faasaax ye da ƥogooxna ba ƈut .

A sutooxiid a ƥaat o simin o yaal mbind ne, a moof.

Teen Faasaax a jangu o ñuxur ole, a jangtoox a ƭat ale.

Faasaax ee: kaa mbaaƭiid calel mene na nduɓaaɓ ale.

Yaam o qooxoox ndiig a yaakaru no ñoow.

Ndaa ndiig a fadangaa, calel no qooxoox a mbag.

Kene waralu a ñaaƈlax in alene.

Moon a lay ee: a nduɓaaɓ de kaa yaaj, taa may calel.

Oxuu refna a waaga o ɗeet ke ta waagkaa o jal.

Sañce ke owe meen, poor, mangasiin ke, o maag ole…

Da nqes a mbidaa, a laamtaa boo roog a yaar.

Da ngaad, a nqij boo too njegee calel, boo hookom a faaf.

Da muj o yoon a ndet sañce, a yoon fa Moon.

Da nqotel maneebar, a nduuñaa a muul, a njaxasaa simaa.

Ye da njalna boo o nqool a xon, da ndabdel

Da ndet a ngaꞌ a Moon o taadalin den,

A asooxin a qaad, ndax da ƭeetik ƥasil naa.

Da ndet na marse faa, a njikik a ƥislax

No feet olaa, da njangoox a nqaad na saate faa.

Yaa da mbadna gaaraas, Faasaax a lay a Faaɓ ee :

- Foogaam ee um fadangaa xan um ɗaan ñaal ƭik too yokooxkiim.

Ye da mbadna na saate faa, da yongin no pind ke fop.

ndaa ngaꞌeero Mbaal fo ƥasil um na saate fee.

Da laamit, Jeɓel a laya den ee kaa ndet na koƥ alaa.

Kaa njeg a ƭing paam a mbeel alaa ginofaatar.

Da yoon a ndet, a soƥ mbaal fo ƥasil um fo gentand we.

Wene utaa pataas, waana a qaƥ too xanja fo fasaaƥ le layaand.

Da yongin, Mbaal a gar a simin a den.

Da sawar no calel ke, a layin jookanjal.

Neene, da nomtoox no mbind naa

A sareet ake nduuñaa xa saaku xe no mbind naa.

A qaƥ ake, a pataas ake, fasaaƥ fee fo xanja fee,

Baana-baana ke kaa ngaraa o yaar a njikiidin.

A nqesangaa a ndok no oto le, a ndet no luuma ke.

Da andat ee: oxuu refna kaa war o gim xooxum.

Naaga a mbiꞌu baa ndeef a mbaal no calel ke ta fiꞌaa.

Da ngidim a mbaal, yaam owe njiriiñoorataa a ƭing a qoox den.

Moon fa Ndol ngenꞌu na saate faa neꞌeena Ɓakade.

Saate faa a jegꞌa pind xarɓaxay fo ƥetik.

Kas ke mayꞌu foofi, o ñoow ole a fel.

A koƥ ale a may taxar fo xa tim.

Mbaal ne Moon fa Ndol

Pind ke Moon fa Ndol kaa njasnoorꞌu.

Da ndetraa a mbiꞌraa boo na ƥiy axe da ndimna.

Pind ƭik ke a muj o ndef leng, boo ta jaaxland fop.

Muu gaꞌeeroona o leng oxe waaƭeen maa no lakas oxaa.

Nqes nuu refna, da yoon a qawlook na koƥ alaa Gidiw.

Kuu da mbaagna o njeg, xan oxuu refna a daaw a lasum.

Da ndef ngentand we moƴna o ñoowandaa saate fee Ɓakade.

A ndetangaa na xew, a layeel siid we.

Da moof ñaal-ñaal, a ndetangaa a nqawlook a ngatit mayeer,

A waaga ref ƈoox, goƴ, mbaat jaaɗ.

O jeg ole a moƴ a waajooxaa a paax

Da ndet boo njegatee tus kaa da

ƥisiidna.

Da moof kom leng, a njeetaay baa nanir, ee:

Kaa mbaalkaa no maag olaa Ɓayaaso.

Da yoon a ndet a mbaaƭik paalir, no taax kaa.

Ye da ƈutna, da njagand paal ke fo ke da mbarna yoonit.

Ndol a layin ee mam refu Ɓayaaso?

Koo bugko ñaaƴaa boo daaw a ko ƥ alaa no tof kaa,

O fudooxangaa a ko ƥ ale, oo daaw o tan olaa.

O maag ole a maynangaa, li ƥ ke kaa yooniidan boo no dayand.

Ɓayaaso, kaa goƭ de, ndaa alee a jega liƥ maak.

Fat i mbaalik maaga, yaam a koƥ ale mayatee paafal.

Boo ƥasil in ke a yooyaa, too kaaga jaɓee jeg.

Oxuu refna a dakoox no mbindum, a waajanik a ƭat ale.

No feet olaa, da nqes, a yoon a ñaaƴaa,

a ñaaƴaa.

Moon a gadoox mbaal ne a siipaa,

Ndol a ŋaɓ a paan ale a kaalaꞌoox daax le.

Ye da mbadiidaa no tan ole Ɓayaaso, o maag ole a ŋiis.

- Ndol a lay ee liƥ kaa a ndeta, fat i nqaad.

- Moon a siisoox a lay ee : da cung o mayin olaa yaar.

- Ndol a layin ee : o feet a fadangaa i teel o ngar.

- Moon a layin : yoqatee mayu ndiikii o mayin ole gar.

- Ndol a layin ee: yaag koy I ndet kam a koƥ ale.

- Moon a layin ee : xar i mbaaƭkaa kam a koƥ ale?

- Ndol a layin ee: xeƈa a tof fo suum no keec ke.

- Boo ngeex ne a xijlaa in mene na koƥ ale.

- Moon a layin ee : ndigil layo koy, fat I mbaaƭik kaa i ñaamna.

Da yoon kam a koƥ ale, a ngisaa a tof, a moɗaa.

Ye da ndaawna keec ke, Moon a koɓaa a ɗuudaa;

Ndol a gisaa fofaa Baa mayiɗ, a moof yoora ndaxar, a pukaa.

Ye da ndakwiidna, da soƥ o maag ole a mayin.

Da ndok kam o maag ole, a mbaalaa, a mbaalaa…

Boo maag ole ŋiisaa, da ndam liƥ leng kut.

Da ngaad boo feet, ndax o maag ole moƴ o jag.

- Moon a lay ee : nam I mbikaa liƥ in leng neene koy?

- Ndol a doonin ee : liƥ leng daawree in, ɗaxee tig mbind naa.

- Too koy, koo may ƥasil, waagkino coox o leng waas lakas we.

- Kaaga ndigil oo, yaaga boog nam i mbiꞌkaa?

- Ndol a layin ee: jegaam teen yiif, andiim ndax xan o jaɓ ?

- Moon a layin ee: wo Ndol seen, ne ƴiƴtoona, layi um nan.

Ndol a layin ee: um ɓis liƥ leng ne, yaam mayiim ƥasil.

- O ɓis ƭik kaa o feet, yaa i mbaalikna.

- Moon a doonin ee: wo andu ne ta reftaa, neene naa moƴkaa.

Da mbad no mbind naa, Ndol a jaw a ƴax fo ƥasilum.

Moon a ɗeetaa ƥasilum da ƭeetan yaam jegee kaa ta cooxna den.

No feet olaa da ndakoox, a ndam liƥ ƭik, Ndol a jangatinin

Moon a maad o cungaa mayu, ƥasilum ne yooyaa a ƭaanwaa.

Ndol fo ƥasilum a ñaamaa baa ngiñ, a moƴ o magnaa.

Moon a yooyaa waagatee faalik, ta widaa Ndol ndax ta rabdin liƥ.

Ndol a ƴufataa Moon boo a yoon den a muj o yaqoox.

Xooxaan kaa genꞌu na saate faa neꞌeena Soora.

Saate xooxoox a reeƭu, oxe eetna gen Soora a reeƭu o ƭana.

Oxe neꞌꞌel Laaŋ Jambaal, kaa xawlooxoogu baa fadiid na koƥ ale.

Ta moof yoora sooƥ naa a ñootnooxaa baa gif o ƭaan.

O qol kaaf le Xooxaan

Ta ɗaaɗ o kiin a ciꞌan foofi yerel na sak-a–ƥang.

Paafal mayu a mbidin, a mbakaa wene mboxaa.

Da layan ee: inwi boo i ndet mbigook, ndiig a fada.

Ta giɗ a yokoox, a gaꞌ paafal kaa naa ƈufaa a ndetaa.

Ta fiꞌ nen oxaa taƥneena no ndaxar ne, cer ke soom.

Ta jeem o inoox, ndaa waagee yoꞌnoox me ta moofna,

Boo ta ƴookataa paafal kaa no koƭu, ta sog waag o inoox

Ta ɗeet janoon, ñamaak, a yirfoox saa leemoox a ɗat safe yeek.

Ta gaꞌ a sak-a-ƥang foofi paam o jafum.

Ta leemoox, saa juur foofi le yoora sooƥ ne saa joox mudan.

Ta huuɓ teen a puusin boo caf a tadaq, saa kañoox.

No yaar olaa, ta dox a koƥ ale a neꞌtin Soora.

Ta ret a xotik ƥasilum ndax da ngeniid.

Ye ta fadiidna, ta fiꞌ xa qol a figwaa,

waajanaa ndiig ne.

O ndaan um a layin ee: maam kum taxu xawlookatiro?

Ta doonin ee : ke gaꞌuuma mene kaa layaam um xooxik.

Da nqoox no hiid o eetaand ole, a njeg kaaf fa aareer.

Da mbaag o ñoow teen xa kiid xa ƭak.

Boo na mbaan faa, ke da saxadna kaa ngeerin tap ɓetuu tadik.

Yaaga boo ndiik saate fee Soora ñakatee o ñoow.

O qooxoox o maak oxe Xooxaan, o ndaan a ref na Laaŋ Jambaal.

Oxuu fogna no kuurcala Maama Laaŋ kaa saxadaa mayu.

Keene taxu boo Xooxaan a fog no kelfa maak ke Soora.

Kuu ta layna no ndiig, kaa refaa ndigil naa watkeerna.

Ndiig nuu refna, xa qolum kaa saxadeel a ƥoow.

Gentand we Gidiw, Gulwe, boo Ngalyaak fop kaa ngaraa na sim ale.

Oxuu naa xaadaa, xan o ɓis daagaan.

Saate fee roof, o ñoow ole a may boo fop a ƭaay.

Ta jeg kom, o kenar a gar maa yaal saate,

Kelfa ke fop a nqooyel, a ngar a maadiid o xet ole.

Yaal saate a inoox, a gidim saate fee fop.

A lal a den o kenar oxe inoorna na nduɓaaɓ alaa.

O kenar oxe a inoox a laltoox; mi Xamad neꞌeem

Mi oxe gentaa o Ndakaaru ; kaam garꞌu ɗeetiid xooxoox we.

Kaam bugꞌu o joktoor fa nuun boo and nam nu njaltaa.

Mi oxe gidmaa o yaal saate fo kelfa ke njaaɓiidna.

Den fop da layandoor ee, Xooxaan oxey, layi fo ten.

O yaal saate lay a Xooxaan ee: waagaa o jeetaay fo kenar oxe.

Yaam oleng no we moofna mene, moƴirang o and kaa jofna teen.

Xamad, Xooxaan a Waagaam o lay fop ke bugoona and.

Xamad a rop jeetaay faa a simin:

- O koor oxe, jam soom jego?

- Xooxaan: Jam soom kay!

- A mban fero a qooq ?

- A miña de, a fada tiig xarɓaxay nahik a doon.

- Xa qol xa podnum o xooxaa?

- Jegaam xa qol xa tadaq axaa lamuuma na baꞌes.

- Nam a mbodu no yaajel?

- A fada ektaar ƭik o qol oluu refna a hupangiran.

- Xar o duufaa na qol axe?

- Ke moƴuuma o xooxaa refu: kaaf, a aareer, pursiin.

- Podnum o jegaa no qol oluu refna?

- Naagaam o jegaa xa paam xarɓaxay fo ƥetik leek-leek.

- Jegaa masiin qooxir ?

- Jegaam masiin, ndaa kaa maakat me da ndefatna

- Masiin saxadir koy ?

- Haꞌaa koy, xa ƥay i saxadtaa kaaf ke fo pursiin ke.

- Mbaat a teƥ a mayu ke fo ñooñoow naangee nqijlaa nuun?

- In wee ngidmaa Roog, yaq mayee mene.

Jookanjal o koor oxe Xooxaan, um fadangaa xan jangtoox ke xottuuma meene.

Xamad jookanjal, o goor o andu ne ta laytaa fo maak.

Saate fee o Jumb Soƥel kaa ref saax maak laa mayna ƥaaɓaan.

Oxe foga na paan ale Yaamaan, departemaa Kookoor.

Rondismaa Ganki, komin fee Ginofaatar fofna caate ɓetuu fa leng.

Caate ke mbogna teen ndefu: Jumb Soƥel, Jaroox, Ngamsuur, Fasus, Niiinjolaan fa ɓantanto.

Dogtoor fa ndew

Ñiig refu o yaal saax le Jumb Soƥel.

Fambe a ref o yaal saax le Ngamsuur, Moon a dodel Jaroox.

Faasaax a doxnel saax le Fasus.

Ndol a adwan o Niinjolaan, Xomb a saq Ɓantanto.

O Jumb Soƥel kaa ref saate faa mayna pind.

Yaal mbind nuu refna a seqa ƥasil mayu.

Ta ref ngentand naa nanirna, a yeegir no saax-oo-saax.

Muu da moofna no nqel ne, owe njoktooraa no kaa ɓaatna saate fee.

Ekol fee a jega kalaas ɓetaa-foleng.

Muse ke fop a ngen na saate fee.

Xa caaƈ axe a njangangee, kaa ƭasaa, a mbidaa kam saax le.

Rew we a ƈeewkaa no kas kaa, a ƈutangaa a ndaxanik.

Kom leng, Ñiig a xooyit no nqel naa,

Yaal pind ke fop a njaaɓiid, oxuu refna a moof no ɓakum,

Ñiig a lay ee : o xooy ole xaye, kaa jofna no wod-fo-ɓaal ole.

Saax le jegee dispañseer, oxuu jirna mene, xan o ret boo Ginofaatar.

Oxuu refna liiƥan ƥasilum, o tew teemed, o koor teemed ƭik.

A ƴutangaa, um lul waa naa njikkaa simaa fee boo ta muulel.

Soo i mbaaƭ masoŋ, da max dispañseer na palaŋ fa nqenu.

Saax le fop a yoon fa Ñiig, yaal saate fee.

Na qool a tadaq, dispañseer fee a maxel baa ƴut, fop a sawar.

Yaal saate fee a ret rondismaa Ganki, a ɓis o leetar maa Suu-perefe Ƴaxal,

Ndax ta siñeꞌin boo o maad a ɓisiid a in dogtoor.

Ye ta ƴutna, ta waas o leetar ole maa Suuperefe.

Ta dakoox na saate faa, a xooyit, a jangtoox, fop a ngidmin.

Da moof boo Ñiig yaal saate a daaw o leetar Suuperefe,

A layiid ee xan Gofornoor Njogoy A gariid, a wet dispañseer fee.

Yaal saate a lulit no caate ke fop, ndax da maadiid ñaal ne.

Rew we a leel saate fee fop boo ta xool.

Saate fee a nqet a njeetaay no kaa jofna no xet ole.

We naa nqetooxkaa delegaasoŋ fee a nand toki.

We naa mbarkaa no njaw ne, turup Maama Njookaayoŋ a mbecaa a ngimaa.

A siis a nqotkel no caate ke matna.

Na fugaaw faa, caate lakas ke fop a ngariid fa pamb den.

Nqel ne yipooxel baa may, fop a ndokoox toki mosu.

Gofornoor a yooniid fa Suuperefe, Meer Ganki a xetoox a den.

Yaal caate ke cooxin xa ƥay, kelfa ke simnin, ta simin fop.

Ye Gofornoor a widna dispañseer fee baa ƴut, a gar a moof.

Yaal saate fee a inoox a gidim a caax ake ngarna.

Xa caaƈ axe a ngeenoox, a ngim fak le no saax le.

Gofornoor a geenoox, a lay fo saax le, a gidim a den.

Ta geenoox, a lal a den o tew oxe warna ref dogtoor fee.

Wene mboxaa yaam a sawar, waana ndam xa ton a njaaxiɗ.

- O tew ii ! o tew ii ! mam o tew a refaa dogtoor koy?

Ta inoox a lay gonum, a jeetaay fa saate fee fop.

Genar waa fop a nqaad boo ta yoq dogtoor fa ndew fee.

Xa caaƈ a nqooyel a ƥisanin bagaas ke no mbind yaal saate faa.

No feet olaa, ta xooyit jeetaay fo goor we fo rew we.

A jeetaay no qoolel cer fo genand ole, fo o widand ole.

Yaal saate fee a yoonandin fo rew daduk, ta simnik saate fee.

Ta wid pind ke fop, ye ta dakwiidna no mbind naa,

A jangtoox o yaal saate fee ke ta gaꞌna fop no qoolel.

A lay ee : foogiim ee xam may mene calel !

- Yaal saate: xar taxu o lay kene koy?

- Saate fee kaa xool qac, muu o qoolel a jegna, jir maykee maaga.

- Dalandaa yiifes dogtoor, ɗaayaam a paax.

- A yoqa yaa ndiig naa fadka, ƥook kaa mayaa lool.

- Dogtoor, a ndok aluu refna a jega saŋke, Meer fee ciꞌtiidun fagun-faak.

- Keene faaxa lool, ndaa boo ndiig ne fadaa, xan ceetaay mayu a njeg.

- no ke naa yetoorteel a cir ake no ndiig ne.

- Boo taamaala ke a mbaajoox.

Mbaal fa Fambe kaa ndeeƭu qaariit miñu na saate faa.

Pind ke a njasnoor, da ndef gentand njofooru.

A mbog calel no kuu ta waagna o ref.

Xa caaƈ axe a nanir, a yoonaa a ŋasaa.

Calel ke Mbaal fa Fambe no isin

Ye da moofna boo ndiig ne sutoox,

Da ndam a tet no saax a nduɓaaɓ baa mbaaƭik calel.

Mbaal a ret a asook fogum fo ƥasilum.

Fambe iitam a ret a gaꞌrik fo fogum, da asin.

Da yoon maa Naak o yaal saate faa, a asookin.

Naak a gidim a den, a lay fa den falay no maak.

Yaam o maak layꞌaanum moƴu o maak andꞌaanum.

Da sim a Naak na as ale fo yeg ole.

No feet olaa, da ngadoox saak den a ndet na gaaraas faa.

Mbaal fa Fambe a soƥ a aparanti fee ta xooytaa : Dakaar ! Dakaar !

Da ndok a moof, kilyaan ke a ngaraa o leng-o-leng.

Boo neene o oto le a mayaa, bagaas ke a ƭagel.

Muus sofoor fee, a gar a soɗ foofi no rajaateer ole no oto le.

Ta ŋaay a heƥand o oto le, ta xiin, a xiin, baa sum,

Ta dakoox a cinj, a sutoox gaaraas fee, a ƴuf ondik, a geenoox.

Muus a jik esaas boo ta may, ta xotatin a ƭat ale.

Kam o oto le Mbaal kaa ɗaan baa yarawoox.

Fambe koy bugee tus a kumpaꞌin meen boo yaa da mbadkaa.

Ye baxtu ƥetik a mbadaa, o oto le a fadiidaa gaaraas.

Kam Boo-Marese, Mbaal fo Fambe a mbaaƭik kaa da ñaamna.

Ye da ƈutna, da nqot o oto, a ndet Yaraax no daland olaa.

Ɓox fee refna o yaal mbind ne a xooyin a Ndol.

- Ɓox ee: Ndol, Mbaal fene fa Fambe bugum o yoon a den.

- O yoon a den boo da mbaaƭik calel.

Ndol ee : a faaxa tokoor, a feetangaa um yoon a den kam saate.

- Andaam a Ruul fee naa jalaa Isin Ganduur, xam lay fo ten

Ɓox ee: mbaal, Fambe, a feetangaa nu yoon fa Ndol mbaaƭik calel.

- Mbaal ee : a faaxa, i naanaan, in we njookang a njal apaax.

Da nqes a ñaaƴaa, a mbidaa, a laamtaa boo neene a mbadu Ganduur.

Ndol a xooyin o yoonum Ruul, boo ta gar.

Ta andanin ee wene xa tokoor faapes a ndefu, a mbaaƭaa calel.

Mene i ndefna, kaa i may calel boo mbaaƭaa surnaale.

No feet olaa da nqes a ƥisloox a karte dandite den.

Ruul a ƴook a den, a gar a xot a kaayit den.

Da nqooyel, a ndok, a mboloox a ndokoox calir den.

Oxuu refna a lalel me waroona o ref, fo ke jalkaa.

Mbaal a ɓisel paketaas, me xa moon

axe a mbiꞌteel na paket.

Fambe a ɓisel mangasiin, me a kartoŋ ake a leemteel.

Ye waxtu fa leng a fadna, o feep olaa jib.

Da sutoox, a ndet a mbutook, na paasyoŋ ke.

Ye da mbacna baa mbad no mbind naa, oxuu refna a ɗaasoox.

- Ɓox, o yaal mbind ne a laamit a den: Nam calel ke koy?

- Mbaal a lay ee: a yaaca o ɗom ndaa calel no koor oo.

Mi refu paketaas, ɓekaa xa moon na paket, lakas we kolaa.

- Fambe lay ee: mi de, kaam xijaa lool me faruuma.

A kartoŋ ake kaa meɗ, koo war o yoɗaa leemaa ñaal mum ne.

Keene taxu boo xaye mbuuru muum fa a ñaaw paangum na put.

Ndaa koy ndabid ne a faaxangaa, a jaraan.

- Mbaal ee: ceres ke fop kaa ƭomaa.

O feet boo um wacaa, xan um waaƭ fasaaƥ yeek.

- Fambe ee: mi de layiim fasaaƥ, nquƭ, mbaat lakas,

Um rafdangee boo seq xaaliis, kaam jikkaa a cek a muum ƴaxin.

No feet olaa da nqes a njalik, da ngeenoox boo a nqooyel.

Da ndok, oxuu refna a jof na palaasum.

Ta jeg oxaa naa widaa calel ke, a gar me Mbaal,

Wo Mbaal, reti no oto laa fudnik a kartoŋ ake naa njalteel.

Fambe, fat o ret no oto le naa ɓisaa a kartoŋ ake.

O far na lim ale no ke naa ɓekeel na kamiyoŋ ake

Too bind fop na karne leene, boo wacaa o lay ke bindoona

Ta xot karne le, a geenoox paam xa oto xe a ɗeetaqinaa.