आनाकाे असाधारण परीक्षण

Nandita Jayaraj

( फु, फु! ) आना मानिले आठ ओत मैन बत्ति निभाइन । " जन्म दिनको सुभकामना " उसको दाजुभाई तथा दिदीबहिनी सबैजना कराए । आनाको पाहाडको ठुलो घरमा ठुलो परिवार थियो । तर उसको एउता मात्र चाहना थियो ।

आनाले आफ्नो जन्मदिनको उपहार खोलिन् र हेरिन । त्यहाँ केहि चम्किलो कुरा थियो । ' हीराको टप ? आई ! ' उसलाई हीराको टप चाहीदैन थियो किनभने त्यो महंगो र कामनलागने थियो । के तिमिलाई थाहा छ आनालाई के चाहिएको थियो ? किताब, किताब र धेरै किताब !

" हाम्रो घरमा धेरै किताबहरु छ !" उसको दाइले भानुभयो । तर आनाले सबै किताब पदी सकेको थिन । पुस्तकालयमा नि आझै धेरै किताबहरु छ ! उसको हजुरबुवाले देखाउदै भानुभयो । तर आनाले त्यो सबै किताबहरु पदिसकेकी थि ! 'उफ्फ़! ' उनि रिसौदै आफ्नो कोठा मा गईन ।

तेहीदिन बेलुका, आनाको ढोका ढकढक्यो तर बाहिर कोहि थिएन ! तर ढोकातल एउटा ठुलो बाक्स थियो । ' यो चाही हिरा नहोस ! ' आनाले ठुलो सोरमा कराउदै भनिन, तर त्यो बाक्समा इन्सैक्लोपेडियाको नयाँ-नयाँ किताब थियो । 'आहा !, कति धेरै किताब ' आनाले सबैलाई अंगाल्दै, घर वारीपरि कुद्न थालिन ।

धेरै वर्ष पछि र धेरै, धेरै, धेरै किताबहरु पढि सकेपछि, आनाले एक प्रसिद्ध वैज्ञानिकको प्रयोगशालामा काम पाईन् । "म यहाँ के गर्ने ?" आनाले सोधिन । बैज्ञानिकले एउटा बाक्स देखायो । तपाईलाई के लाग्छ उसले भित्र के भेटायो?

' ओहो! हिरा?' आनाले भनिन्। तर यो पाली, हिरा लगाउनको लागि थिएन। तिनीहरु खोजका लागि थिए। बैज्ञानिक आनालाई हिरा के ले गर्दा चम्किलो हुन्छ भन्ने बारेमा खोजाउन चाहान्थे। त्यही भएर उनीले हिरा सम्भनधी किताब पढ्न थालिन् । किताब, किताब र धेरै किताब !

बैज्ञानिक हुनु सबै भन्दा राम्रो ! उसले आफुलाई चाहिनी जे-पनि पढ्न सक्थी । आनालाई चम्किलो सामानहरु मानपर्ठेयो । हिरा भन्दा के चम्किलो हुन्छ ? सुर्य ! तेसैले आनाले सुर्यको, सुर्यकिरणको र मौसम बारे किताब पदन थाली । किताब, किताब र धेरै किताब !

आनाले सुर्यकिरण परिक्ष्यनहरु गरिन । उनले धेरै मौसम नापने यन्त्रहरु बिकाश गरेकि थिइन् ।

म्बाईमा कतिको घाम लागेको छ ? आनाले यस्तो मौसम नाप्ने यन्त्र बनाइँ । मद्रासमा कतिको हावा चलिरहेको छ ? आनाले येस्तो मौसम पनि नाप्ने यन्त्र बनाइँ ।

उनलाई आफ्नो मनपर्ने यन्त्र बनाउन धेरै महिना लाग्यो। त्यो विशेष किसिमको बेलुनलाई ओजोनसोनडे भनिन्छ । त्यसमा सानो यन्त्र जोडेको हुन्छ ।त्यो यन्त्रले हावामा पाइने ओजोन ग्यासलाई मापन गर्न सक्दछ। त्यो यन्त्र धेरै माथि सम्म जना सक्दछ। त्यहाँ हेर त ! आनाको ओजोनसोनडे जादै छ!

आनाले कति ओटा यन्त्र बनाइन , अनुमान गर्न सक्छौ ? लग्बक सयउओटा यन्त्र बनए । उनको आफ्नै कारखाना पनि थियो । येसो हेर्दा, उनीले जे पनि बनौन सक्छन जस्तो देखिन्ठेयो ।

आना मानी इंडियाको एक बुदिमानी मौसम वैज्ञानिकको रुपमा चिनिन्छ । जति बुढी वा परिचित हुदै गए तापनि उसको मिल्ने साथी किताब नै रहयो । किताब, किताब र धेरै किताब !

जीवन र अन्नाको समय: अ टाइमलाइन २३ अगष्ट, १९१८ - आन्ना मनीको जन्म केरलाको पीर्मेदुमा भएको थियो। १९४० - उनीले बंगलोरेमको सि वि रमणको प्रयोगशालामा कामको लागि छात्रवृत्ति पयिन्। १९४५ - उनि मेतेओरोलोग्य पढ्नको लागि बेलायत गईन। १९४८ - उनि फर्कियिन र पुनेमा स्थित भारतीय मेटियोरोलजिकल विभाग जोडिन गईन।

१९६२ - उनि त्यसपछि ओजोनसोन्डे योजनामा काम गर्न थालिन्। १९७६ - उनि भारतीय मेटियोरोलजिकल विभागको डेपुटी डिरेक्टर जेनेरल को पद्धबाट रिटायर भइन्। सन् १९८० तिर (सहि वर्ष पत्ता नलागिएको) - उनीले यन्त्रहरु उत्पादन गर्नको लागि आफ्नै कम्पनी सुरु गरिन। १६ अगष्ट, २००१ - केरलामा आनाल मानीको देहान्त भयो।

सुन्दर मौसमका शब्दहरु मेटियोरोलजिस्ट (यसरी भन्नुस: 'मीत-योउर-अल -ओ-जिस्ट'): मेटियोरोलजिस्ट एक बैज्ञानिक हुन् जसले कुनै क्षेत्रको मौसम र हावापानीको अध्ययन गर्छन्। आना मानी ति मध्ये एक उत्कृष्ट मेटियोरोलजिस्ट थिइन्। ओजोनसोन्डे (यसरी भन्नुस: 'ओह-जोन-सोंन्ड'): ओजोनसोन्डे भनेको यस्तो बेलुन हो जुन आकाशमा धेरै माथि सम्म उड्न सक्छन्। ति बेलुनमा एक प्रकारका यन्त्र जोडिएका हुन्छ जसले हावामा भएको ओजोनको मात्रा नप्दछ। ओजोन महत्वपुर्ण हुन्छन् किनकि त्यसले घामबाट आउने हानिकारक किरणहरु रोक्दछ। आकाशमा ओजोन को मात्रा थोरै हुनु हाम्रो लागि हानिकारक हो! यदि तपाई बैज्ञानिक हुनुभएमा, तपाई कसको अध्ययन गर्न चाहनु हुन्छ?

किताबको थप नोट: यो कथा आन्ना मनीको जीवनमा आधारित रचनात्मक गैर -कल्पनाको काम हो।

Brought to you by

Let's Read! is an initiative of The Asia Foundation's Books for Asia program that fosters young readers in Asia. booksforasia.org To read more books like this and get further information, visit letsreadasia.org .

Original Story Ann's Extraordinary Experiment, author: Nandita Jayaraj. . illustrator: Priya Kuriyan. Published by Pratham Books, https://storyweaver.org.in/stories/28270-anna-s-extraordinary-experiments-with-weather © Pratham Books. Released under CC BY 4.0.

This work is a modified version of the original story. © The Asia Foundation, 2018. Some rights reserved. Released under CC BY 4.0.

For full terms of use and attribution, http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

Contributing translators: Ritica Lacoul, Rojvin Pradhan, and Robin Amgain