Arılar niyə vızıldayır?

Müəllif: Nabanita Deşmuh (Nabanita Deshmukh)

İllüstrator: Zaynab Tambavalla (Zainab Tambawalla)

Vızzzz...Hey, bu vızıltı nədir belə?

Bu, arıların öz dostlarını çağırmaq üçün istifadə elədiyi gizli sözdür? Yoxsa bal tapdıqları üçün çıxardıqları sevinc səsidir?

Arılar, xüsusən də eşşək arıları uçanda yüksək səslə vızıldayır. Qanadları hər dəfə yuxarı-aşağı hərəkət edəndə vızıltı səsi çıxır. Arının qanadları nə qədər balaca olarsa, uçmaq üçün onları bir o qədər də sürətlə hərəkət etdirməlidir. Qanadlarını daha sürətlə hərəkət etdirəndə, vızıltı səsi daha da artır.

Arılar həm də çox faydalı bir iş üçün vızıldayır; məktub paylayan poçtalyon kimi arılar da tozcuqları bir çiçəkdən o birinə daşıyır.

Tozcuq çiçəklərin üzərində olan toz dənəcikləridir. O, çiçəklərin toxumlamasına kömək edir. Arılar isə mükəmməl tozlandırıcılardır. Onların sayəsində çoxlu yeni bitki böyüyür və hər yerə yayılır.

Bəs bu balaca toz dənələri arıların ayağına necə yapışır?

Arılar bal çəkmək üçün çiçəyin üzərinə oturanda, toz dənələri onların bədəninə və ayağına yapışır.

Eyni arı digər bir çiçəyin yanında vızıldayıb canlı rəqs etdikdə, həmin toz dənələrini silkələyərək güllərin üzərinə tökür. Yeni toz dənələrini toplamaq üçün arı yenidən başqa çiçəklərə qonur. Beləcə, proses davam edir.

Arılar, ana ağacdan uzaqda yetişməsinə kömək etdiyi bir çox yeni bitkinin mənəvi, vızıltı atasıdır.

Sən öz nəfəsinin səsini eşidirsən? Adətən yox. Amma bir arının nəfəsinin səsini eşidə bilərsən. Çünkü vızıltı həm də arının nəfəsidir. Arının buğumlu bədəni var. O, nəfəs alanda, hava həmin buğumların arasından keçir və vızıltı yaradır.

Çox maraqlıdır, elə deyilmi? Bu, çalışqan arılar necə də heyranedicidir.

Bilirsən?

1. Arılar çox çalışqandır. Qışda onlar doqquz aya, yayda isə cəmi iki aya kimi yaşaya bilirlər. Ancaq işləyirlər. Oynamırlar və bundan da darıxmırlar.

2. Çox maraqlıdır ki, arılar özlərindən cavan bir arının işini görəndə, beyinləri də cavan qalır. Onların beyni cavan arı beyni kimi işləməyə başlayır. Bəs sən arı olmaq istəyərdin?

3. Arılar da insan kimi başqalarını simadan tanıya bilirlər. Əvvəlcə üzün ayrı-ayrı hissələrini, sonra isə həmin hissələri birləşdirib, bütöv bir sima olaraq qavrayırlar. Unutma ki, arıları acıqlandırmaq olmaz!

4. Bitkilərin istifadə etdiyi kimyəvi maddə olan kofein, zərərli həşəratları onlardan uzaqlaşdırmağa kömək edir. Arı isə həmin kofein sayəsində çiçəklərin yerini xatırlayır. Beləcə, arı ikinci dəfə də həmin çiçəyi tapa bilir.

5. Eşşək arıları, bal və başqa arılarından daha iridir. Onlar pətəklərdə yaşayır və başqasıyla dostlaşmağı sevirlər. Eşşək arısının çoxunda iynə olmur. Onlar çox bal toplamasalar da, bitkiləri əla tozlandırırlar.

Arı ol!

1. Bal arısı rəqs edərək şirənin harada olduğunu dostlarına deyir. İndi sən də rəqs edərək nəsə deməyə çalış. Görək, dostların nə demək istədiyini başa düşəcəklərmi!

2. Arı kimi vızıldamağa çalış... qollarını çırp və qulaq as gör, vızıltı eşidirsənmi.

3. Arı şanı arıların yaşadığı evdir. O, mühəndisliyin şah əsəri sayılır. Səncə, niyə? Cavab verməzdən əvvəl arı şanındakı kimi mükəmməl altıbucaqlı rəsm çəkməyə çalış. Ya da sadə kartonlarla bu formanı qurmağa çalış. Necə alınır?

4. Müxtəlif gülləri diqqətlə iyləməyə çalış. Onda başa düşəcəksən ki, fərqli güllərdən alınan balın da necə fərqli dadı ola bilər.

Bu kitab Pratham Books 'StoryWeaver platforması tərəfindən təqdim olunur. Creative Commons lisenziyası altında məzmunu yükləyə, tərcümə edə, hətta mənbəyi düzgün göstərməklə hansı dəyişiliklərin edildiyini qeyd edərək yeni hekayələr də yarada bilərsiniz Bu və digər istifadə və aidiyyəti şərtlər haqqında daha çox məlumat əldə etmək üçün aşağıdakılara nəzər salın

İllüstrasiya mənbəyi:

Bu hekayə: Arılar niyə vızıldayır? Nabanita Deshmukh tərəfindən yazılmışdır. © Storyweaver, Pratham Books , 2015. Haqqlar qorunur. CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunub.

Digər məlumatlar:

Bu kitab StoryWeaver-də Pratham Book tərəfindən nəşr edilmişdir. Kitabın təkmilləşdirilməsi Oracle Giving Initiative tərəfindən dəstəklənib. www.prathambooks.org

İllüstrasiya mənbəyi:

Əsas səhifə: Qız və oğlan arılara baxır Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir. © Pratham Books, 2015. Haqqlar qorunur CC BY 4.0 lisenziyasıyla nəşr olunub. Səhifə 2: Qız və oğlan arılarla dolu meşədə Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir. © Pratham Books, 2015. Haqqlar qorunur CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunmuşdur Səhifə 3: Qız arılara baxır, oğlan qaçır Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir. © Pratham Books, 2015. Haqqlar qorunur CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunmuşdur Səhifə 4: Qız arılara baxır, oğlan böyüdücü şüşə ilə Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir. © Pratham Books, 2015. Haqqlar qorunur CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunmuşdur Səhfə 5 Qız ağacda kitab oxuyur, oğlan əyilib Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir. © Pratham Books, 2015. Haqqlar qorunur CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunmuşdur Səhifə 6: Çiçəkdə arılar Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir. © Pratham Books, 2015. Haqqlar qorunur CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunmuşdur Səhifə 7: Oğlan və qız vızıldayan arılara baxır Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir. © Pratham Books, 2015. Haqqlar qorunur CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunmuşdur Səhifə 8: Qız və oğlan təpələrdə qaçır Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir. © Pratham Books, 2015. Haqqlar qorunur CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunmuşdur Səhifə 10: Qız meditasiya edir, oğlan musiqi ifa edir Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir. © Pratham Books, 2015. Haqqlar qorunur CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunmuşdur Səhifə 11: Vızıldayan arılar Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir. © Storyweaver, Pratham Books, 2015. Haqqlar qorunur. CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunmuşdur Səhifə 12: Arı pətəyi, arılar uçur Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir. © Storyweaver, Pratham Books, 2015. Haqqlar qorunur. CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunmuşdur Məsuliyyətdən yayınma: https://www.storyweaver.org.in/terms_and_conditions

Haqqlar qorunur. Bu kitab CC-BY-4.0 lisenziyasına malikdir. Bu kitab dəyişdirilə, paylaşıla, hətta icazə alınmadan kommersiya məqsədləri üçün istifadə edilə bilər. Bütün istifadə qaydaları üçün http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

Kitabın təkmilləşdirilməsi Oracle Giving Initiative tərəfindən dəstəklənir.

Bu kitab Pratham Books 'StoryWeaver platforması tərəfindən təqdim olunur. Creative Commons lisenziyası altında məzmunu yükləyə, tərcümə edə, hətta mənbəyi düzgün göstərməklə hansı dəyişiliklərin edildiyini qeyd edərək yeni hekayələr də yarada bilərsiniz Bu və digər istifadə və aidiyyəti şərtlər haqqında daha çox məlumat əldə etmək üçün aşağıdakılara nəzər salın

İllüstrasiya mənbəyi:

Səhifə 13: Qız və oğlan arılarla oynayır Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir © Pratham Books, 2015 Haqqlar qorunur. CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunmuşdur Səhifə 14: Oğlan rəsm çəkir, qız gülləri iyləyir Zainab Tambawalla tərəfindən çəkilmişdir. © Pratham Books, 2015. Haqqlar qorunur. CC BY 4.0 lisenziyası ilə nəşr olunmuşdur Məsuliyyətdən yayınma: https://www.storyweaver.org.in/terms_and_conditions

Haqqlar qorunur. Bu kitab CC-BY-4.0 lisenziyasına malikdir. Bu kitab dəyişdirilə, paylaşıla hətta icazə alınmadan kommersiya məqsədləri üçün istifadə edilə bilər. İstifadə və mənbə göstərməyin tam şərtlərini öyrənmək üçün http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

Kitabın təkmilləşdirilməsi Oracle Giving Initiative tərəfindən dəstəklənir.

Arılar niyə vızıldayır? (Azərbaycan dili)

Arılar niyə sakit işləyə bilmir? Onlar vızıldayır və bunun üçün çox yaxşı səbəbləri var. Bu kitabdan çalışqan arılar haqqında öyrənəcəksən.

Bu kitab, özü oxumağı bacaran uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Pratham Kitabları rəqəmsallaşmaqla çoxdilli uşaq hekayələri aləmində tamamilə yeni bir fəsil yaradır. Uşaqlar, müəlliflər, illüstratorlar və naşirləri birləşdirir. Müəllim və tərcüməçiləri bir yerə toplayır. Məqsəd Hindistan və dünyada yaşayan bütün uşaqlar üçün açıq lisenziyalı çoxdilli hekayələrin zəngin bazasını yaratmaqdır. Bizim unikal onlayn platformamız olan StoryWeaver uşaqlar, valideynlər, müəllimlər və kitabxanaçıların yaradıcılıqla məşğul ola biləcəyi bir meydançadır. Gəlin hər bir uşağın kitab oxuya bilməsi üçün birlikdə çalışaq!